Makale Koleksiyonu | Mimarlık Bölümü

Bu koleksiyon için kalıcı URI

https://hdl.handle.net/11729/4919

Listeleniyor 1 - 20 / 39

The evolution of architectural form
(İTÜ Yayınevi, 2023-05-18) Uçkan, Betül; Dursun Çebi, Pelin; Özsoy, Fatma Ahsen; Öztopal, Ahmet; Apaydın, Sena Çağla; Yıldız Ataş, Burcu; Kulga, Burak; Subaşı, Abdussamet; Şahin, Ahmet Duran
The concept of form in architectural design has been a highly debated and important topic since prehistoric times. In its simplest meaning, form can be expressed as the shape of the structure, the volume in which one lives. The aim of this study is to analyze the changes and evolution of form throughout history in order to discover new meanings and potentials it can acquire. In this study, form is researched in conjunction with form design and form-making techniques. It is believed that form informs form design and making, and these practices, in turn, shape the form through a dual relationship that can be explained by the Sapir-Whorf hypothesis. The study is structured into two main parts. The first stage consists of comprehensive literatüre research and mapping to analyze the evolution of form. The second stage proposes a new term that explains the evolution of form. The stages can be summarized as follows: In the first stage, which can be seen as an evolutionary narrative, the events that transform form and the practices of design and making are discussed chronologically using a designed mapping. Through this stage, it is understood that form is no longer a final product represented in drawings or made statically in a physical model, but rather a subject discussed on a spatiotemporal level that includes process and dynamism. The concepts and approaches analyzed in the mapping demonstrate form's new dynamic, autonomous, generative, and interactive nature. In the second stage, a new term, ‘vital form’, is introduced to express form's new characteristics. While form represents the static or stationary, vital form represents the dynamic and ever-evolving one. While form represents what is symbolically designed or created from the top-down by the designer, vital form represents what is created from the bottom-up through the influence of agents involved in its design or making, expressing autonomy. This study, which examines the historical transformation of form and defines it as an evolving, changing, and transformative process through the introduction of the newly coined term vital form, holds the potential to highlight the emerging possibilities that form can possess and foster critical thinking within architectural design. By analyzing the dynamic nature of form and its continual evolution, this study aims to shed light on the inherent potentials of form and inspire further exploration and development in the field of architectural design.
To build a sustainable city “as a living organism: the city
(ISPEC Publishing House, 2022-10-25) Uçkan, Betül; Gül, Atila; Demirel, Öner; Seydoşoğlu, Seyithan
In the 21st century we live in, the issue of sustainability, which humanity deals with great interest, is basically fed by the instinct of human survival. For this reason, in order for life to continue -for humans to survive- in this Earth piece, the issue of sustainability from human scale to city scale needs to be sensitively examined as "a self-sufficient life cycle that can establish mutual relations with others and feed each other". Examining the analogy between the universe we live in and an organism/living being at a much smaller scale, with the thought that structures of different scales may have similar qualities with each other, may offer creative solutions to the issue of sustainability in design and perception. The study focuses on 'the city: as a living thing' with an analogy established between human being and the city. The sample was constructed on the basis of the basic solutions established for the body to maintain its vitality. At this point, the agent systems that play a role in the continuation of the vitality in a body draw attention: such as the circulatory system, the respiratory system, etc. These systems carry out the actions in the living body in a holistic manner through a nervous system in a perfect cycle. Beyond this balance on the body scale, on a higher scale, there is a larger selfsustaining system within the framework of a mutual relationship: Nature. With the same logic, it can be argued that when moving from a living body to other scales, systems observe similar principles and establish/should establish similar life cycles. On the urban scale, the aim of establishing a fully functioning/living city like an organism can be observed in the design principles of leading cities in the ‘smart city’ theme. For example, in the Punggol region of Singapore, an urban planning that is like an organism draws attention that the green areas of the city are considered as lungs, the city's transportation routes correspond to the vessels and circulatory system, and the data collection and processing mechanisms of the city are equated with data collection and processing with the sensory organs and nervous system2 . Based on these analogies, a sustainable/living city can be built with a holistic design approach in which all its components are pre-planned and integrated with each other, with a holistic/synchronized urban construction theme like a living body. Just as a living thing establishes and nurtures its life cycle, the life of a city can be sustained with similar principles. In the title of 'as a living organism: the city', a living city can be established or a city can be kept alive.
Afet sonrası katılımlı süreçlerle yürütülen mekânsal pratikler için bir model önerisi
(Gebze Teknik Üniversitesi, 2023-10-13) Uçkan, Betül; Gün, Ahmet
Afet sonrasında yürütülen yeniden planlama çalışmalarında, afetzedelerin mekânsal ihtiyaçlarını karşılayabilmek için çeşitli pratiklerin tartışıldığı süreçler başlatılmaktadır. Afet sonrası ilk aşamada öncelik, ‘insanların güvenli bir şekilde barınmalarını sağlayabilmek’ şeklinde olsa da orta ve uzun vadede barınma ve hijyen ihtiyaçlarına ek, eğitim, sosyal vb. gibi diğer mekânsal ihtiyaçların da tartışılmaya başlandığı görülmektedir. 2023 Maraş merkezli Türkiye deprem örneğinde görüldüğü üzere, mekânsal ihtiyaçların karşılanması için devlet destekli karar destek mekanizmalarından, sivil toplum örgütlerine; kamu-özel sektör kurumlarından, bireysel çabalara varana dek geniş bir aktör ağı üzerinde, çeşitli mekânsal pratikler üzerine yoğunlaşıldığı görülmektedir. Yürütülen bu çalışmaları ‘yukarıdan aşağı uygulanan karar mekanizmalarıyla üretilen’ ve ‘aşağıdan yukarı üreyen pratikler’ başlıkları altında incelemek, araştırma özelinde bir farkındalık yaratabilmek için faydalı olabilir. Örneğin, Maraş depreminden etkilenen bölgelerdeki sosyal ihtiyaçların karşılanması özelinde, yukarıdan aşağı uygulanan devlet destekli projelere ek, sahada hala aktif olarak çalışmalarını sürdüren Ma.ker: Toprak Yapı Topluluğu (t.y.), Herkes İçin Mimarlık Derneği (t.y.), Acil Tasarım Stüdyosu (t.y.) gibi ekiplerin katılımlı süreçlerle, aşağıdan yukarı bir şekilde yürüttüğü çeşitli projeler incelenebilir. Bu bağlamda araştırmada, aşağıdan yukarı, katılımlı süreçlerle üretilen mekânsal pratiklere odaklanılmaktadır. Bu gibi projelerdeki temel aşamalar, ‘projeyi yürütecek aktörlerin bir araya gelmesi, ‘planlanan projenin tasarım ve uygulama kararlarının alınması’, ‘projeye maddi destek sağlanması (fonlanması)’, ‘bölgeye malzeme ve araç-gereç temini’ ve ‘projenin uygulamaya geçmesi’ başlıkları üzerinden incelenebilir. Araştırmada, sıralanan bu aşamaların hızlı ve pratik bir şekilde, kendi kendine ilerliyor olmasını sağlamak amacıyla, bilgi ve iletişim teknolojileri (ICT) temelli bir model geliştirebilmek ve bu süreçler için işleyen bir senaryo kurgulayabilmek hedeflenmektedir. Bu model aracılığıyla üretilmek istenilen mekânsal pratiklerin ise katılımcı süreçlerle tasarlanıp üretilmesinin yanı sıra, yerel iş gücü ve yerel malzeme kullanıyor olması ve kurulduğu komüniteyi besleme ve dönüştürme potansiyeline sahip olması beklenmektedir. Araştırma, dört temel aşama üzerinde kurgulanmıştır: I. İlk aşamada, afet sonrasında katılımlı süreçlerle üretilen mekânsal pratiklere odaklanan kapsamlı bir literatür araştırması yer almaktadır. Burada niyet bu pratiklerin nasıl hayata geçirildiğine dair bilgi birikimi üretebilmektir. II. İkinci aşamada, projede katılımcı olarak yer alacak aktörlerin rollerinin belirlenmesi ve iş akışının planlanması yer almaktadır. Burada niyet sistemin nasıl çalıştığını belirleyebilmektir. III. Sonraki aşamada ise bu aktörlerin sürece dahil olması, proje sürecinin başlatılması ve iş akışının planlandığı gibi ilerleyebilmesi için bilgi ve iletişim teknolojileriyle (ICT)çalışan bir model arayüz tasarımı yer almaktadır3. IV. Bu aşamalar tamamlandıktan ve model tasarlandıktan sonra, sistemin çalışıp çalışmadığının test edilme aşaması yer almaktadır. Bunun için ilgili aktörlerle iletişime geçilip seçilen bir pilot bölgede, belirlenen bir fonksiyon üzerinden katılımlı süreçlerle üretilen bir mekân tasarımı ve uygulaması süreci yürütülebilir. Bu son aşama, araştırmanın işleyip işlemediğinin anlaşılması, eksiklerinin tamamlanması, potansiyel ve zorluklarının keşfedilmesi için önem arz etmektedir. Hedeflenen bu model ile, etkileri hala devam etmekte olan Maraş deprem bölgelerinde,alternatif çözümler sunabilecek mekânsal pratiklerin ortak bir ağ üzerinden yürütülmesi sağlanabilir. Örneğin, afet bölgelerine mekânsal tasarım odağında yardımcı olmak isteyen – yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları, tasarımcılar, üreticiler, ustalar, öğrenciler, afetzedeler gibi- çeşitli aktörleri bir araya getiren organize bir sistem üretilebilir. Bu nedenle, afet sonrası senaryolarda katılımlı süreçlerle yürütülen inovatif mekânsal pratiklerin daha hızlı ve etkili bir şekilde geliştirilmesine olanak sağlayan bu çalışmanın afet dirençli şehirlerin kurulmasında önemli bir adım olduğu düşünülmektedir.
Afet sonrası müdahale senaryolarında afetzedeler ile iletişim kurabilmeyi kolaylaştıran alternatif bir sistem tasarımı
(Gebze Teknik Üniversitesi, 2023-10-13) Uçkan, Betül; Gün, Ahmet
Afet sonrası müdahale senaryolarının etkin bir şekilde yönetilebilmesi için afetzedelerle iletişimin kesintisiz ve hızlı bir şekilde sağlanması gerekmektedir. Ardında kalıcı hasar bırakan afet durumlarında ise kesintisiz bir iletişim ve tam zamanlı erişim sağlamak her durumda mümkün olmayabilir. Afet sonrası kritik olarak değerlendirilen ilk saatler ve günlerde, bu gibi iletişim kuramama, afetzedelerin konumlarına ve bilgilerine erişememe durumunun, kurtarma sürecini zorlaştırdığı ve kayıplara neden olduğu söylenebilir. Örneğin 2023 Maraş merkezli Türkiye depreminde, geleneksel iletişim teknolojilerinin yetersiz kaldığı ve afetzedelere ulaşımın mümkün olmadığı çeşitli senaryolarda, kurtarma çalışmalarında yaşanan çıkmazlar üzerinden, bu durumun önemi daha iyi anlaşılabilir (Habertürk, 2023). Çalışmada bu gibi problemlere alternatif çözümler sunabilmek amacıyla, afetzedelerle kesintisiz iletişimi mümkün kılmayı, verimli ve etkili hale getirmeyi hedefleyen bir sistem/ ürün tasarımı üzerine yoğunlaşılmaktadır. Bu bağlamda, çalışma iki ana eksen üzerinde kurgulanmıştır. İlk adımda, halihazırda kullanılmakta olan mevcut teknolojileri inceleyen bir literatür araştırması yer almaktadır. Ardından, bu teknolojilerdeki eksikliklere odaklanan alternatif bir sistem/ cihaz tasarımı üzerine durulmaktadır. İlk aşamada yer alan literatür araştırmasında, afet sonrası durumlarında kullanılmakta olan/ kullanılma potansiyeli olan çeşitli mobil uygulama ve giyilebilir teknolojiler incelenmektedir. Örneğin, ‘Zello’ isimli mobil uygulama, internet ağı ile çalışan bir çeşit telsiz sistemi olarak düşünebilir. Acil durum senaryolarında, afetzedeler bu uygulama üzerinden, sohbet odalarında doğrudan konuşarak birbirleriyle iletişim kurabilir (McBee, 2017). Bir diğer, ‘Watch Message For Guest’ isimli uygulama ise, afet sonrası olası telefon kayıp durumlarında, akıllı saatler üzerinden doğrudan yazılı iletişime geçebilmek için tasarlanmıştır, internet bağlantısı ile çalışmaktadır (Ozawa, 2021). İnternet bağlantısı ile çalışan giyilebilir teknolojiler, iletişim ve kişisel bilgi aktarımı için kullanılan akıllı bileklik, akıllı gözlük gibi çeşitli örnekler üzerinden çeşitlendirilebilir. Bu bağlamda, afet sonrası internet erişimi olunmayan durumlarda ise internet tabanlı uygulamalarının/ sistemlerin otomatik olarak devre dışı kalıyor olduğu gerçeğinin altını çizmek gerekmektedir (Ercan, 2023). Bu nedenle yukarıdaki örneklere ek, alternatif uygulamaları incelemek faydalı olabilir. Örneğin ‘SENDROM’ isimli teorik çalışmada, afetzedelerin kurtarma çalışmalarında konumlarının tespit edilebilmesi için sensor düğüm noktası olarak çalışması ve üst merkezlere bilgi aktarmasıyla veri toplanması üzerine bir araştırma yürütüldüğü görülmektedir (Çayırcı & Çöplü, 2007). Ya da -kitlesel iletişim için kullanılmıyor olsa da- İOS’un ‘Find My’ uygulaması incelenebilir. Lokasyon tabanlı olan buuygulama ile öncesinde konum paylaşımı yapılmış kullanıcılara, internet olmadığı durumlarda da (offline finding) konum bilgisi aktarımının devam ettiği görülmektedir. Bu gibi örneklerin, ağır hasarlı durumlarda da hizmet verebilecek bir altyapı ile tasarlanmış olmaları nedeniyle önemli olduğu düşünülmektedir. Araştırmanın ikinci adımında, literatürdeki eksikliklere ve olası potansiyellere odaklanılarak hazırlanmış olan bir alternatif sistem/ ürün tasarımı yer almaktadır. Bu sistem aşağıdaki karakteristikler üzerinden takip edilebilir: Kurgulanan sistem; konum tespiti yapmak, bilgi akışını sağlamak, ihtiyaçları listeleyebilmek ve erişim sağlamak gibi amaçlara hizmet etmelidir. Afetzedelerin bulundukları konumları bildiren, iletişime aracılık eden bir çip mekanizması gibi de düşünülebilir. Telefon ile sınırlı kalmayıp giyilebilir teknolojilerle desteklenmelidir; yukarıdaki örneklerde olduğu gibi saat, yüzük veya bileklik gibi cihazlar kullanılabilir. Böylece deprem anında telefona ulaşamama durumlarında da bedene takılı olan bu cihaz üzerinden iletişim sürdürülebilir. Ayrıca olası internet bağlantısı problemlerini aşmak için de sisteme alternatif bağlantı yöntemlerinin (kızılötesi, bluetooth, vb.) entegre edilmesi gerekmektedir. Sistemin arkadaşlık uygulamalarında (dating-app) kullanılan yöntem gibi lokasyon bazlı (LBS) olması gerekmektedir. Hedeflenen, konum olarak yakın olan herkesin birbirine ve ortak bir ağa bağlanmasını sağlayabilmektir. Birbirleriyle bağlantı kurmaya başlayan bu sistemlerin, aynı zamanda kendisine en yakın ana üste bağlanabilecek bir altyapıya sahip olması da gerekmektedir. Örneğin, 30 km çapında bir alan içerisinde bulunan kullanıcılar, kendi bölgelerindeki ana üste bağlanabilmelidir. Böylece, aşağıdan yukarıya (bottom-up) iletişim başlatan, kontrollü bir örgütlenme biçimi kurulabilir. Bu sistem Baran (1964)’ın tarif ettiği ağ sistem modelleri üzerinden daha iyi anlaşılabilir (Şekil 1). Hedeflenen, ilk görselde aktarılan merkezi sistem (centralised) olma halinin ötesine geçebilmek ve afetzedeler arası merkezsizleştirilmiş (decentralised) ve -hatta ilerleyen aşamalarda- hiyerarşik olmayan, dağıtılmış (distrubuted) bir ağ örgüsü kurabilmektir. Böylece, sistemde yer alan her kullanıcı, diğer kullanıcılarla iletişim kurabilecek ve daha iyi durumda olan afetzedelerin, diğerlerine yardım edebilmesini mümkün kılacak katılımlı bir süreç başlatılabilir. Özetle, var olan teknolojileri harmanlayarak yeni bir ürün geliştirme (mashup etme) yöntemiyle tasarlanmış olan bu sistemin; ucuz ve erişilebilir olması, internet bağımsız kullanılabiliyor olması, katılımlı bir yardım süreci başlatarak ve kitle kaynaklı veri (crowdsourcing) üreterek yardım/ destek organizasyonlarına katkı sağlaması hedeflenmektedir. Ayrıca doğrudan afetzedelerden bilgi alması nedeniyle sosyal medya vb. kanallarda oluşabilen dezenformasyon, bilgi kirliliği gibi olumsuz durumları engelleme potansiyeli taşıdığı da söylenebilir. Böylece afet sonrası müdahale süreçleri hızlandırılabilir/ kolaylaştırılabilir. Bu süreçlerde meydana gelebilecek zararları minimuma indirme hedefi taşıyan bu gibi inovatif çalışmaların, olası gelecek senaryoları için kritik öneme sahip olduğu düşünülmektedir.
Human-AI collaboration in architectural design: a comparative analysis of conceptual and computational form generation
(Ahmet Fidan, 2026-01-31) Süyük Makaklı, Elif; Sütçü, İrem; Köksoy, Zeynep
Architectural education aims to foster creative thinking and cultivate individual originality through design-based learning. In this context, the rapid integration of artificial intelligence (AI) into design disciplines necessitates an in-depth evaluation of its role in educational environments. The central aim of this study is to understand how AI interacts with conceptual design thinking and how it can influence or challenge students’ conceptual approaches to design. Developed as an experimental workshop for architecture students, the study was structured in three phases: first, students created 15x15x15 cm physical cube models; in the second phase, they developed written prompts describing their models and design concepts to generate AI-based visual outputs; and finally, they critically compared the AI-generated visuals with their original designs.The findings indicate that while AI could not replicate the depth of human creativity, it provided alternative perspectives that enriched students' design processes. The effectiveness of AI integration depended largely on the clarity and conceptual coherence of human-generated prompts. Moreover, the workshop highlighted the pedagogical value of physical model-making in design education, emphasizing embodied learning and spatial reasoning. Ultimately, this study advocates for a hybrid educational model in which AI operates not as a substitute, but as a reflective and dialogic partner in design education, enabling students to integrate intuitive and computational thinking within emerging technological contexts.
Architects' journeys to Italy and their contribution to architectural culture in postwar-era Turkey
(Cambridge University Press, 2024-12) Hamiloğlu, Ceren; Özsoy, Ahsen
In the twentieth century, the mobility of architects and ideas played an important role in the dissemination of an architecture culture characterised by modernity. Architectural ideas were disseminated through institutions and a variety of visual, verbal, and textual representations as well as physical encounters. Travel, with its associated architectural thinking and representation, became a generative practice through which the dissemination of architecture could be understood. The Grand Tour was one of the most well-studied examples of travel as a rite of passage, and Italy remained a dominant destination long after its peak in the eighteenth century. Italian architectural discourse entered Turkey through travels and publications, mostly in the prewar era. This article aims to show the role of architects’ travels in inducing architectural productions through a variety of representations from sketches to published media, scrutinising Turkish-speaking architects’ journeys to Italy in the postwar era. The study incorporates content analysis of selected media - such as photographs, articles, class notes, books, and memoirs - to review architects’ productions during and after their travels, as they facilitated the dissemination of an architecture culture ‘brought back’ after key experiences.
REINTERPRETARE IL RUOLO ECOLOGICO DELL’ACQUA Materiali viventi e design inclusivo
(LetteraVentidue Edizioni S.r.l., 2025-12-30) Süyük Makaklı, Elif; Yücesan Altay, Ebru
L’acqua ha storicamente agito come catalizzatore culturale dello spazio, plasmando la vitacollettiva attraverso la sua presenza ecologica e sensoriale. In tale ottica l’articolo reinterpretail ruolo ecologico dell’acqua attraverso un approccio ‘ricerca attraverso il design’ che sviluppaun quadro concettuale per la progettazione di interventi di micro-architetture. Lo studio esploracome i materiali a base biologica, e in particolare i compositi di micelio e i sistemi biolumine-scenti, possano migliorare il coinvolgimento multisensoriale e la consapevolezza ecologicanegli spazi pubblici. Attingendo alla recente letteratura internazionale e alla ricerca nel campodel progetto il contributo individua parametri per le prestazioni luminose, il comportamentodei materiali e la reattività ambientale. La proposta che ne risulta posiziona l’acqua comeun mezzo spaziale attivo, percettibile e inclusivo, contribuendo ai dibattiti attuali sul designmultispecie, l’urbanistica sensoriale e il legame tra gli SDG 6, 11 e 13.
On memorability of place and installation
(Slovak University of Technology in Bratislava, 2025-12-05) Özer, İpek; Kaymaz, Senem
Memorability of place and artwork is an important issue for exhibitions in museums and galleries. Understanding the memorability of an exhibition and its effects on visitors might guide curators and designers in exhibition design. The main questions of this study are ‘Can a temporary installation remain memorable for visitors?’ and ‘Which features of installations and place affect visitors?’. The study focuses on the visitor experience to understand the memorability of both an installation named Brain Forest Quipu and the exhibition place which is the Turbine Hall in the Tate Modern Museum. Therefore, visitor comments on social media (Instagram and YouTube) and the Internet were examined with the content analysis method. In order to make the analysis clearer and obtain more precise data, words that are taken from comments were grouped under “Definition” and “Interpretation” titles. Also, five parameters that can affect memorability were identified based on the literature review and included in the analysis. As a result, visitors' comments revealed the feelings and expressions which both installation and exhibition place created, and it can be said that installation had an impact on most of the visitors because of its topic and the representation. However, it was hard to define the degree of memorability because of the lack of information about visitor’s background and interests. On the other hand, using this perspective about social media comments to discover the thoughts and feelings of visitors can be useful for future studies. The method can be developed with the involvement of some other scientific measurement techniques used in studies on memory.
The changing meaning of urban open spaces through the pandemic process: workshop experiences
(University of Thessaly, Department of Planning and Regional Development, Laboratory of Urban Morphology & Design, 2022-06) Süyük Makaklı, Elif; Engincan, Pınar; Gülersoy, Nuran Zeren; Özsoy, Fatma Ahsen; Kepsutlu, Gülay; Zeycan, Dicle; Yücesan Altay, Ebru; Ozar, Betül; Yılmaz, Ö. Çelik
Covid 19 epidemic has been effective since the beginning of 2020 and is one of the most widespread pandemics with its global spread rate and area. In the historical process, pandemics have had a substantial impact on the city and urbanization, and in this context, urban transformations have been associated with pandemics. The emergence and spread of pandemics are directly related to urban conditions under the headings of collective life, architecture and urban planning, infrastructure services, settlement, and population density. The rapidly implemented measures for controlling the pandemic affected different parts of the society in psychological, social, physical, and economic terms at different levels, and the powersociety relationship is questioned. The use of public spaces has been restricted, cultural and social life has decreased considerably due to the risk of transmission of the virus. While the pandemic has affected our lives at different layers, it has changed our perception of space, architecture, urban space, and landscape. Living in the residences located in the densely populated area in the city center and those living in the residences located on the periphery and having their common areas or gardens have experienced the quarantine process differently. The location, typology, size, open and semi-open spaces of the house have differentiated the experience. As part of the "The Use of Indoor and Outdoor Space during the lockdown in Pandemic" research project, the concepts related to the changing use of outdoor space during the pandemic have been discussed at workshops. In the research, our aim is to determine the density of using open areas regarding various activities of people during the pandemic process and to understand the alterations made and their reasons in using the space. The use and transformation of open spaces and surroundings were examined in multiple layers through users' perceptions and relationships. In addition, we created an online workshop and survey series with undergraduate and graduate students from various design disciplines to demonstrate the transformation of space. The suggestions on open space and its surroundings' experiences and needs were discussed through the workshops. The importance of having a residential garden and balcony was emphasized during the pandemic process, and also have open areas such as parks, urban forests, open sports fields, walking track, sea/lakeside, children's gardens, children's playgrounds within walking distance was emphasized. The analysis highlighted the importance and necessity of open spaces. Additionally, workshops have looked beyond physical boundaries and reconsidered our living environments. However, we do not yet know whether Covid 19 will cause a systemic transformation in our city life.
Banknot tasarımında mimari imgeler ve değerler: T.C. E1. emisyon grubu
(Gazi Üniversitesi Mimarlık Fakültesi, 2023-12) Süyük Makaklı, Elif; Ozar, Betül
[No abstract available]
Fiziksel mekanın dijital platformlardaki temsili:Topkapı Sarayı müzesi örneği
(Trakya Üniversitesi, 2018-11) Süyük Makaklı, Elif; Ozar, Betül; Benian, Esin; Canıtez, Tülay; Hatipler Çelik, Tuba
Günümüzde gelişen teknolojiler ve değişen bilgi çağı ile birlikte dijital platformlar sıklıkla kullanılır hale gelmiştir. Farklı arayüzlerden oluşan dijital platformlar yoluyla, mimari ve insan etkileşimi sanal olarak sağlanmaktadır. İnternet ortamında oluşturulan ve sonsuz veri hacmine sahip olan dijital platformlarla, zaman ve mekandan bağımsız bir ortamda algılama imkanı mümkün kılınmıştır. Fiziksel mekana ait veriler farklı ölçekler ve katmanlar ile birleşerek bireyin zihninde çeşitli imgeler oluşturmaktadır. İnternet üzerinden hizmet veren platformlarda imge oluşturmaya imkan veren görsel ve işitsel veriler; aynı zamanda mobil platformlara da uyum sağlayan nitelikte tasarlanmıştır. Topkapı Sarayı; Osmanlı tarihini ve kültürünü yansıtan, günümüze ulaşmış olan en önemli eserlerden biridir. 1459 yılında inşasına başlanan Topkapı Sarayı uzun yıllar boyunca yapılan eklenmesi ile genişlemeye ve büyümeye devam etmiştir. 9 Ekim 1924’ten itibaren ise müze olarak kullanılmaya başlanmıştır. Topkapı Sarayı bulunduğu lokasyon, yapısal özellikleri ve içinde barındırdığı yapı bütünlüğü ile kent tarihinin en önemli simge yapılarından biridir. Kültürel mirasın dünya ölçeğinde tanıtılmasını sağlayan müzeler, dijital platformları geniş kitlelere ulaşmak için etkin bir araç olarak kullanmaktadır. Bununla birlikte bireyler de güncel ve güvenilir bilgi edinebilmek amacıyla bu platformlardan destek almaktadır. Dijital platformlardaki verilerin (360 derece sanal turlar, gezi rotaları, yazılı bilgiler, görsel imajlar ve işitsel araçlar) kullanımıyla yapıların fiziksel durumlarının ne ölçüde algılanabileceği araştırmanın ana konusu olarak belirlenmiştir. Mimarinin görsel temsili tarihsel süreç içinde farklı aşamalardan geçmiştir. Günümüzde ise fiziksel mekanları sanal ortamlarda anlatabilmek amacıyla çeşitli temsil araçları kullanılmaktadır. Fakat dijital platformlar halen mekanı durağan bir şekilde deneyimletmekte ve gerçek ortamdaki akışkanlık hissini bireyin zihninde yeterli düzeyde oluşturamamaktadır. Mekanın tam anlamıyla deneyimlenmesi beden zaman-mekan kesişiminin sağlanması ile gerçekleşebilmektedir. Bu bağlamda Topkapı Sarayı Müzesi örneği üzerinden dijital platformlar yoluyla aktarılan yazılı, görsel ve işitsel araçlarla mekanın fiziksel niteliklerinin, hacimsel ilişkilerinin ve 3 boyutlu kütle düzeninin algılanmasının ne ölçüde mümkün olduğunun anlaşılması amaçlanmaktadır. Çalışmada literatür taraması yapılmış, dijital platformlardaki ilgili imajlar, haritalamalar, videolar, 3D turlar, sanal gezinti uygulamaları vb. dokümanlar incelenerek sınıflandırılmıştır. Topkapı Sarayı Müzesi’nin dijital platformlarda hangi araçlar kullanılarak temsil edildiği incelenmiştir. Temsil yöntemi olarak seçilen araçların, mekan algısının oluşumunda beden-mekan-zaman kesişiminin anlaşılması bakımından önem taşıdığı düşünülmektedir.
Prost Planı’na uzanan kentsel süreçlerin izinde İstanbul’da planlama
(TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi, 2023) Durhan Özlem Sıla
Erken Cumhuriyet döneminde İstanbul'un kentsel gelişimi modernleşmenin bir gereği olarak görülmüştür. Bu bağlamda, İstanbul'un nazım planı için 1933 yılında açılan uluslararası yarışmada Hermann Ehlgötz'ün projesi seçilmesine rağmen, 1936 yılında Henri Prost görevlendirilmiştir. Ancak Cumhuriyet'in ilk yıllarından Prost dönemine kadar İstanbul'un planlanmasıyla ilgili pek çok girişimden söz etmek mümkündür. Bunlar arasında İstanbul Belediyesi'nin kentsel gelişim programları, Carl Christoph Lörcher, Hermann Jansen, Hermann Ehlgötz, Donat Alfred Agache, Jacques Lambert, Martin Wagner'in deneyimleri sayılabilir. Bu makale, Erken Cumhuriyet yöneticilerinin itici gücüyle harekete geçirilen ancak öngörüldüğü gibi ilerlemeyen, gerçekleşmeyen ya da göz ardı edilen kentsel süreçlerin izini sürmekte ve İstanbul'un dönüşümünün arka planını tartışmaktadır. Bu süreçte kent planlaması ile neyin amaçlandığı, İstanbul'un nasıl ve hangi araçlarla planlandığı, kent planlanmadan önce yaşanan olaylar, talepler, tepkiler ve eleştiriler Prost Planı'na yansımaları ile birlikte değerlendirilmiştir. Sonuç olarak kentin sadece tutarlı planlanmış bir ürün olmadığı, aynı zamanda yarım kalmış, kesintiye uğramış ya da kısmen gerçekleşmiş çabalarla şekillendiği görülebilir.
Importance of sketching in the design process and education
(The Association of Science, Education and Technology, 2017-04) Özker, Serpil; Süyük Makaklı, Elif
Design education adopts different education models that changes constantly due to differences among disciplines. Education models can be varied with different training techniques. The design approaches introduced during the design process, which forms the basis of design education, gain meaning through sketching “with free-hand drawing” which is an effective communication tool for the profession. Sketching ensures fast development and introduction of opinions, serving as an active transmitter of visual expression. The computer technologies that are advancing rapidly today turns the traditional design, the “free-hand technique”, into an element with a conceptual impact on the design process. The study aims to discuss the “process of sketching” behind the design factor in the architecture and interior architecture education in Turkey and to analyse the method of sketching as well as its application styles, design, presentation, education, process and results, discussing the importance of sketching process in the education. Finally, the sketching process is associated with the concept of design, emphasizing that it is essential for the architecture and interior architecture design education and it is a skill that must be enhanced through education.
High rise buildings in historic cities
(The Association of Science, Education and Technology, 2017-04) Süyük Makaklı, Elif; Özker, Serpil
High rise building was the most remarkable new building type to emerge in the late 19th century which has entirely changed the scale, appearance, concept and image of cities with its great visual impact. With advanced technologies the skylines of the cities dominated by high rise buildings all over the world in 20th century. In the 21st century it can be expected that more and more innovative high rise buildings will be built, utilizing the cutting-edge techniques also in historic cities with World Heritage Sites. High rise buildings’ relationship with their context is more problematic than any other structure, the subject of what they add and what they take away to the city is quite controversial. Introducing a new building in a historic city has a dramatic impact on traditional urbanistic structure. In this study high rise buildings in historic cities with World Heritage Sites, their development, and impact on the city and the urban image are examined by selected examples from different historic cities. The current approaches for designing high rise buildings in a historical setting will be also examined.
Transmission of spatial experience in the context of sustainability of urban memory
(Multidisciplinary Digital Publishing Institute (MDPI), 2024-11) Cankurt Semiz, Sedef Nur; Özsoy, Fatma Ahsen
Urban memory involves the re-creation of a city’s physical, historical, social, and cultural elements in the memories of its inhabitants. However, urban transformation and commercial tourism-oriented projects may threaten the continuity of this memory. This study aims to provide an understanding of the relationship between urban memory and spatial experience while exploring how urban memory elements convey meanings to daily users and local inhabitants of a touristic settlement. The research focuses on Misi Village in Bursa, Turkey, a settlement with a 2000-year history known for its traditional architecture and natural beauty. Over the past two decades, local authorities have pursued extensive restoration projects to rebrand Misi Village as an Art and Tourism Village. The research employs the oral history method, focusing on two user groups: tourists and locals. The findings reveal that while tourists appreciate Misi Village for its natural beauty and recreational activities, they lack a deeper understanding of its history and the transformation of its identity. Instead, they mostly focus on commerce-oriented spatial experiences. In contrast, local residents emphasize daily life and traditional practices as they strive to sustain their livelihoods. By highlighting this difference, strategic planning is proposed to preserve Misi Village’s unique urban memory and promote sustainable, culturally centered tourism.
20th Biennial Conference of the International Planning History Society 2–5 July 2024 (Hong Kong) prizes and awards
(Routledge, 2024-11-01) Gülersoy, Nuran Zeren
The winners of the IPHS 2024 Prize and Awards were announced at the Awards Ceremony at the Hong Kong Conference on 4 July 2024. This year, the recipients include the Planning Perspectives Prize, IPHS Book Prizes, Anthony Sutcliffe Dissertation Award, IPHS Best Postgraduate Planning History Paper Prize, Sir Peter Hall Award for Lifetime Achievement, the East Asia Planning History (EAPH) Prize, and IPHS Professional Commendation Award. However, the Koos Bosma Prize in Planning History Innovation was not awarded as no submission met the criteria. The Judging Panel Reports provide additional information and commendations.
Architectural images and values in banknote design: Turkish Republic E1. Emission Group
(Gazi University, 2024-12-29) Süyük Makaklı, Elif; Ozar, Betül
Banknotes are more than just a tool for economic exchange; they also represent the identity and shared ideals of the country they belong to. The elements used in banknote designs are a part of social values rather than aesthetic or visual features. The main design elements are images, color tones, flags, signatures, and various security codes. The designs symbolize the common values shared by societies and also their future goals. From ancient times to the present, banknotes featuring images of architectural structures have been popular. The images used are either pictures or abstractions of architectural structures. Abstractions often have broader meanings and symbolic connotations. Including the E9 emission group that is still used today, a total of 9 emission groups have been printed since the date of the Republic of Türkiye. The study focuses on the E1 Emission Group, the first banknotes of the Republic. It uses the descriptive analysis method to investigate the architectural, social, and cultural meanings of the architectural images on these banknotes. In addition to the functional and spatial characteristics of the architectural structures, their social, cultural, and historical meanings were evaluated with their periods' political and social atmosphere. The study reveals that banknotes are not only an economic tool but also a reflection of spatial and cultural values. The architectural images used on banknotes in the examined period emphasize common values and ideals and reflect the Republic's ideology and the period's spirit.
Reshaping the urban memory: the transformation of PTT directorate building in Ankara Ulus in the 1970s
(Işık Üniversitesi Yayınları, 2024-10-31) Köksoy, Zeynep
This paper focuses on the PTT Directorate Building located in the Ulus, Ankara, investigating its impact on the urban memory and experience of the main street, Atatürk Boulevard. Constructed in the late 1970s to address the growing needs of the PTT, it became a prominent modern structure in Ulus among several Republican and Post-War Era structures. It still dominates the built environment with its cubical mass and large scale. However, since its construction, it has been a controversial structure among the locals, still being discussed to this day. The structure replaced the Post Office Palace, a Republican structure constructed in 1925 on the same site and demolished in the 1970s for the new one, creating a significant transformation and change within the context and the urban memory. Thus, this paper aims to investigate why such a radical transformation occurred and how it created a change in the identity of a governmental structure by discussing the political, economic, social, and, consequently, architectural changes in relation to the developments, necessities, and motivations of the Post- War Period and onwards. Through the examination of scholarly research, documents, and interviews with the actors involved in the design and construction of the structure, the paper discusses the factors leading to its transformation, the ways of implications of modern architecture of the time, and its place in the broader discussions of preservation and conservation. Investigating the transformation will express the significance of the new Post Office building in reshaping the urban memory and its role in placing a new identity shaped with modern architecture in the collective memory.
Atmosphere of place: a look at Olafur Eliasson’s art through Peter Zumthor’s principles
(Işık Üniversitesi Yayınları, 2024-10-31) Özer, İpek
The atmosphere of a space has a multilayered structure and it is related to experience, interaction between body and space and senses. Experiencing the space is crucial for perceiving the atmosphere. Additionally, when the experience appeal to multiple senses—such as touch, hearing, and smell, rather than just sight— it became enriched. Given this, it can be said that a multisensory experience is necessary for a holistic perception of a space’s atmosphere. The main aim of this study is to understand the concept of atmosphere in architecture and to explore how it can be created. The study first discusses the concepts of space, experience, relationship with senses and atmosphere. Then, nine principles defined by architect Peter Zumthor, who focuses extensively on the concept of atmosphere were examined. Since atmosphere is an abstract concept, Zumthor’s nine principles contribute to a more concrete understanding of the elements that create atmosphere. Following this, the study analyzes the atmosphere in three works by artist Olafur Eliasson: “The Weather Project,” “Din Blinde Passenger,” and “Reality Projector,” by using Zumthor’s insights. This analysis identifies the elements contributing to the creation of atmosphere and highlights the importance of multisensory experience.
Rusya'da değişen konut politikaları ve konut tasarımına etkisi
(İstanbul Gelişim Üniversitesi, 2024-07-12) Önder, Zeycan; Özsoy, Ahsen
Amaç: Endüstri devrimi ile birlikte şehirlerde hızla artan ve büyüyen işçi nüfusu için ortaya çıkan barınma ihtiyacı, konut sorununu toplumun gündemine taşımıştır. Konut sorununun çözümüne dönük olarak ve konutun gelişim sürecinde ülkelerin ekonomisi, yönetim biçimi ve sosyo-kültürel yapısına bağlı olarak, farklı yaklaşımlar ortaya çıkmıştır. Rusya’da konut iklimsel ve kültürel özelliklerden kaynaklanan bazı biçimsel farklılıklara rağmen uzun bir zaman kırsal karakterini değiştirmeden korumuştur. Çalışmada, konut gelişiminde endüstrileşme ve ülke politikalarının etkisinin Rusya örneğinde incelenmesi amaçlanmıştır. Kavramsal Çerçeve: Konut, Sovyet Devlet politikasının her zaman en önemli parçası olmuş, insan bilincinin dönüştürülmesi ve davranışlarının değiştirilmesinde en önemli rol oynaması beklenmiştir. Yöntem: Çalışmada, doküman analizi kapsamında literatür araştırmasından elde edilen veriler kullanılmıştır. Çalışma örneklemi Rusya’daki konut politikaları, 1917 öncesi Rus Devleti’nin tarihi gelişimi ve bu gelişim içindeki konut örneklerini de kapsayacak biçimde 1917-1991 yılları arasında Sovyetler Birliği’nde yaşanan ekonomik ve politik değişimler ve bu değişimlerin mimarlık alanında oluşturduğu dönemler ve değişimlerin etkisi ile konut tasarımı ve yapımında meydana gelen gelişmeler dönemsel olarak ele alınmıştır. Bulgular: Ülkenin ekonomik olanakları, yaşam alanlarını belirleyen standartlara, konutta yer alacak fonksiyonların belirlenmesine ve bu fonksiyonların konuttaki mekansal organizasyonuna yansımıştır. Konutlara tek aile yerleştirilebildiği gibi, konut’un yetersiz olduğu durumlarda aynı konutu birden fazla ailenin paylaştığı “komünal” yaşam veya ortak kullanım alanları olan komünal daireler oluşturulmuştur. 1960’lı yıllarda endüstrileşmiş ekonomik konut yapım metotlarının uygulanmaya başlanması ile, ekonomik “her aileye bir konut” prensibi tamamen benimsenmiş ve sonraki çalışmalar bu prensip doğrultusunda gelişmiştir. Sonuç: Araştırma sonuçları, 1917’de başlayıp 1991 yılında sona eren Sovyet rejimi sürecindeki gelişme ve değişimlerin, konut tasarımı ve yapımını etkilediğini göstermektedir. Yaşam kalitesi sınırlarının belirlenmesinde, konutun yeri göz önünde bulundurulduğunda, ülke tarafından ortaya konan politikaların rolünün önemi daha iyi anlaşılmaktadır.

Güncel Gönderiler