Ekstensif çatı uygulamalarının mimari yapı üzerindeki etkileri

Mimari yapılar; mekan organizasyonu, fonksiyonu, gelişen teknoloji sonucunda ortaya çıkan malzeme ve çözüm yaklaşımları 21. yüzyıl ile birlikte sürdürebilirlik, erişebilirlik, ekoloji gibi tasarım yaklaşımlarda önem arz etmektedir. Özellikle hızlı gelişen, nüfusu artan, boş ve yeşil alan kapasitesi azalan büyükşehirde, yaşam kalitesi giderek azalmaktadır. Kullanıcıların, her geçen süreçte günlük yaşamlarına da olumsuz etkisini gördüğü yerleşik düzene karşı alternatif yaklaşımların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Tasarım yaklaşımlarıyla birlikte birçok mimari yapıda açık, yarı açık, kapalı alan/mekanlarda temiz hava alabileceği, insan-çevre ilişkisini ve yaşam kalitesini arttırabileceği, uygulama yaklaşımları üretilmektedir. Bu yaklaşımlar içerisinden biri de çatı-teras bahçeleridir. Birçok mimari ve peyzaj uygulama alanlarında uygulanan çatı-teras bahçeleri kendi içerisinde de; işlev, amaç, bakım şekilleri, kullanıcılara etkisi çatı tipleri entansif (yoğun) ve ekstensif (seyrek) olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. Çalışmada ele alınacak olan ekstensif (seyrek) çatı tiplerinde bitki türleri genellikle bodur çalılar, yabani otlar, çayır örtüsü ve çeşitli bitki türleri kullanılmaktadır. Ekstensif çatı tipi yaklaşımlarında entansif çatı tipine göre kullanıcı ağırlıklı olmayıp, seçilen bitki türleri az maliyetli, alçak boyutlu bitki türleriyle birlikte, dayanıklı, rejenerasyonu yüksek, binaya yük vermeyen uygulama yaklaşımıdır. Çalışmanın amacı; ekstensif çatı uygulamlarının mimari yapı üzerindeki etkileri incelenip örmekleriyle karşılaştırma yapmaktır. Literatürde konu ile ilgili birçok çalışma olmasına ragmen, mimari yapılar ile ilgili etkilerin incelenmesi sayıca az yapılmıştır.Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden faydalanmıştır. Kapsam dahilinde Avrupa, Amerika ve Uzakdoğu ülkelerindeki büyük şehirlerden mimari yapı örneklerinden seçilerek inceleme yapılmıştır.

Architectural structures; Along with factors such as space organization, function, materials and solution approaches that emerged as a result of developing technology, design approaches such as sustainability, accessibility and ecology are important in the 21st century. The quality of life is gradually decreasing, especially in the metropolitan city, which is rapidly developing, has an increasing population, and the capacity of empty and green spaces is decreasing. It causes the emergence of alternative approaches against the established order, which users see negatively in their daily lives with each passing process. Along with the design approaches, application approaches are produced in many architectural structures where open, semi-open and closed areas can take fresh air, increase the human-environment relationship and quality of life. One of these approaches is roof-terrace gardens. Roof-terrace gardens, which are applied in many architectural and landscape application areas; roof types are divided into two groups as intensive (dense) and extensive (rare) functions, purpose, maintenance types and effects on users. In the extensive (sparse) roof types that will be discussed in the study, the plant species are generally dwarf shrubs, weeds, meadow cover and various plant species. In the extensive roof type approaches, the user is not dominant compared to the intensive roof type, and the selected plant species are lowcost, low-dimensional plant species, durable, high regeneration, and application approach that does not burden the building. The aim of the study; The aim of this study is to examine the effects of extensive roof applications on the architectural structure and compare them with the examples. Although there are many studies on the subject in the literature, the examination of the effects on architectural structures has been few in number. The study has benefited from qualitative research methods. Within the scope of the study, architectural structure samples were selected from the big cities in Europe, America and Far East countries.