Hizmetkar liderlik, yöneticiye duyulan güven ve iş tatmini arasındaki ilişki: sağlık sektöründe bir alan çalışması

İnsanların ve insan ilişkilerinin önemli olduğu çağımızda çıkarcı liderlerin aksine, çalışanları önemseyen, onların gelişmesine ön ayak olmak isteyen, hem çalışanı hem de müşterilerinin ihtiyaçlarını anlayabilen lider ve yöneticilere ihtiyaç vardır. Hizmetkar liderler yönetim anlayışlarına sevgi, bağlılık, sadakat ve insani duygular ortaya koyarak çalışanlara hizmet eden yöneticilerdir. Çalışanlar çalıştıkları ortamda yöneticilerinden güven, sadakat, sevgi, saygı ve önemsenmek beklerler. Bu çalışmada sağlık sektöründe önemli bir yeri olan hemşirelerin yöneticilerinde bulunan hizmetkar liderlik davranışları ve onlara olan güvenlerinin iş tatminindeki etkisi araştırılmıştır. Araştırmaya İstanbul ilinde bir üniversite hastanesinde çalışan 224 hemşire katılmıştır. Araştırma anketi dört bölümden oluşmakta olup İlk bölüm de demografik özelikler sorgulanmıştır. İkinci bölümde Dennis ve Bocerna tarafından (2006) geliştirilen ölçek, Aslan ve Özata (2011) tarafından Türkçe ‘ye uyarlanan Hizmetkar liderlik ölçeği sağlık çalışanlarına uygulanmış ve sevgi, güçlendirme, vizyon, fedakarlık ve güven alt boyutundan oluşan 14 maddeyle incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Nyhan and Marlowe (1997) tarafından geliştirilen ve Demircan (2003) tarafından Türkçe’ ye adapte edilen 20 sorudan oluşan Örgütsel güven ölçeğinin örgüte güveni soruları kaldırılmış ve yalnız 8 sorudan oluşan yöneticiye güven ölçeği kullanılmıştır. Son bölümde ise iş tatmini ölçeği kullanılmıştır. Churchill et al., (1974); Comer et al., (1989 ) tarafından oluşturulan ve Schwepter (2001) tarafından geliştirilen 20 sorudan oluşan iş tatmini ölçeği kullanılmıştır. Kullanılan ölçekler 7’li likert yöntemiyle oluşmuştur. Toplanan veriler sosyal bilimlerde kullanılan istatistik paket programlarıyla değerlendirilmiştir. Analiz sonucunda Bağımsız değişkenler hizmetkar liderlik ve yöneticiye güven ile bağımlı değişken iş tatmini arasındaki ilişkiyi belirlemek için korelasyon testi yapılmıştır . Ölçeklerin güvenilirliğini ölçmek için Cronbach's Alpha katsayısından yararlanılmış olup güvenilirlik düzeyi 0,97 hesaplanmış ve güvenilirlik düzeyleri yüksek bulunmuştur. Ölçeklerin geçerliğini ve anlamlılığını ölçmek için KMO ve Bartlett Küresellik testinden yararlanılmış olup tüm ölçeklerin geçerliliği yüksek bulunmuştur. Faktör analiz sonucunda hizmetkar liderlik ve yöneticiye güven tek boyutta, iş tatmini ise kurumla ilgili iş tatmini, iş ile ilgili iş tatmini, müşterilerle ilgili iş tatmini ve yöneticilerle ilgili iş tatmini olarak dört boyutta incelenmiştir. Araştırmamıza katılan katılımcıların yaş ortalaması 35, %82’si kadın, %52 evli, %47’si lisans mezunu, %82’si dahili bilimlerde çalışmaktadır. Bağımsız değişkenler; hizmetkar liderlik ve yöneticiye güven ile bağımlı değişken iş tatmini arasındaki ilişkiyi belirlemek için korelasyon testi yapılmıştır. Hizmetkar liderlik ve kurumla ilgili iş tatmini arasında Pearson Correlation = 802 ve Sig=,000 olduğu için aralarında yüksek derecede pozitif ilişki görülmüştür. Hizmetkar liderlik ve iş ile ilgili iş tatmini arasında Pearson Correlation = 577 ve Sig=,000 olduğu için aralarında orta derecede pozitif ilişki görülmüştür. Hizmetkar liderlik ve müşteri ile ilgili iş tatmini arasında Pearson Correlation = 558 ve Sig=,000 olduğu için aralarında orta derecede pozitif ilişki görülmüştür. Hizmetkar liderlik ve yönetici ile ilgili iş tatmini arasında Pearson Correlation = 499 ve Sig=,000 olduğu için aralarında orta derecede pozitif ilişki görülmüştür. H1,H1a,H1b,H1c,H1d kabul edilmiştir. Yöneticiye güven ve kurumla ilgili iş tatmini arasında Pearson Correlation = 722 ve Sig=,000 olduğu için aralarında yüksek derecede pozitif ilişki görülmüştür. Yöneticiye güven ve iş ile ilgili iş tatmini arasında Pearson Correlation = 570 ve Sig=,000 olduğu için aralarında orta derecede pozitif ilişki görülmüştür. Yöneticiye güven ve müşteri ile ilgili iş tatmini arasında Pearson Correlation = 441 ve Sig=,000 olduğu için aralarında zayıf derecede pozitif ilişki görülmüştür. Yöneticiye güven ve yönetici ile ilgili iş tatmini arasında Pearson Correlation = 415 ve Sig=,000 olduğu için aralarında zayıf derecede pozitif ilişki görülmüştür. H2,H2a,H2b,H2c,H2d kabul edilmiştir. Hizmetkar liderlik ile yöneticiye güven arasında Pearson Correlation = 724 ve Sig=,000 olduğu için aralarında yüksek derecede pozitif ilişki görülmüştür. H3 kabul edilmiştir. Elde edilen bulgular, çalışanların hizmetkar liderlik yöneticiye güven ve iş tatminine sahip olmasında önemini ortaya koyması açısından önemlidir. Hizmetkar liderlik ve yöneticiye güven ile iş tatmini ve alt boyutları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Sağlık işletmelerinin başarısı çalışanlarına bağlıdır. Sağlık çalışanları yöneticilerine ve kuruma güvendiklerinde daha verimli ve başarılı olurlar. Sağlık kurumları yönetici seçerken kendi ihtiyaçlarını ikinci plana atan çalışanların ve ekibin ihtiyaçlarını ön plana çıkaran, gücü paylaşan, çalışanların gelişimine ve performans göstermesine yardımcı olan yöneticiler seçmelidir. Bu tür yöneticiler çalışanların yöneticiye, işe ve kuruma olan güveni arttırır. Çalışanlar kendilerini, fiziksel ve psikolojik olarak iyi hissederler ise iş tatmini olmaları kolaylaşır. Yöneticilerine güvenen, onları benimseyen çalışanlar işletme performansını arttırır ve rekabet avantajı sağlamada önemli rol oynar. Hizmetkar yöneticilerin / liderlerin çalışanlar üzerinde oluşturdukları motivasyon ve güven duygusu ile çalışanların iş tatmini elde etmelerini kolaylaştırmaktadır. Böylelikle iş tatminde hizmetkar liderliğin yöneticiye güven açısından etkili bir liderlik tarzı olduğu görülmüştür.

In our age, where people and human relations are important, unlike self-interested leaders, there is a need for leaders and managers who care about employees, want to lead their development, and understand the needs of both their employees and their customers. Servant leaders are managers who serve their employees by demonstrating love, loyalty, loyalty and humane feelings to their management understanding. Employees expect trust, loyalty, love, respect and importance from their managers in the environment where they work. In this study, the servant leadership behaviors of nurses, who have an important place in the health sector, and the effect of their trust on job satisfaction were investigated. 224 nurses working in a university hospital in Istanbul participated in the research. The research questionnaire consists of four parts, and in the first part, demographic characteristics were questioned. In the second part, the scale developed by Dennis and Bocerna (2006), the Servant leadership scale adapted to Turkish by Aslan and Özata (2011), was applied to healthcare professionals and examined with 14 items consisting of love, empowerment, vision, altruism and trust. In the third part, the organizational trust scale consisting of 20 questions developed by Nyhan and Marlowe (1997) and adapted to Turkish by Demircan (2003), was removed and the trust in the manager scale consisting of only 8 questions was used. In the last part, Job satisfaction scale was used. Churchill et al., (1974); The job satisfaction scale consisting of 20 questions, which was created by Comer et al., (1989) and developed by Schwepter (2001), was used. The scales used were formed by the 7-point Likert method. The collected data were evaluated with statistical package programs used in social sciences. As a result of the analysis, correlation test was performed to determine the relationship between independent variables servant leadership and trust in manager and dependent variable job satisfaction. Cronbach's Alpha coefficient was used to measure the reliability of the scales, and the reliability level was calculated as 0.97 and the reliability levels were found to be high. KMO and Bartlett sphericity tests were used to measure the validity and significance of the scales, and the validity of all scales was found to be high. As a result of the factor analysis, servant leadership and trust in the manager were examined in one dimension, and job satisfaction was examined in four dimensions as job satisfaction with the institution, job satisfaction with the job, job satisfaction with the customers and job satisfaction with the managers. The average age of the participants participating in our research is 35, 82% of them are women, 52% are married, 47% are undergraduate graduates, 82% are working in internal sciences. Independent variables; Correlation test was conducted to determine the relationship between servant leadership and trust in manager and dependent variable job satisfaction. There was a highly positive correlation between servant leadership and organizational job satisfaction as Pearson Correlation = 802 and Sig = .000. There was a moderately positive relationship between servant leadership and job satisfaction as Pearson Correlation = 577 and Sig = .000. There was a moderately positive relationship between servant leadership and customer-related job satisfaction as Pearson Correlation = 558 and Sig = .000. As Pearson Correlation = 499 and Sig = .000, a moderately positive relationship was seen 357 between servant leadership and manager-related job satisfaction. H1,H1a,H1b,H1c,H1d are accepted. Since Pearson Correlation = 722 and Sig = .000, a highly positive relationship was observed between trust in the manager and job satisfaction with the organization. Since Pearson Correlation = 570 and Sig = .000, a moderately positive relationship was observed between trust in the manager and job satisfaction. There was a weakly positive relationship between trust in the manager and job satisfaction with the customer as Pearson Correlation = 441 and Sig = .000. As Pearson Correlation = 415 and Sig = .000, a weakly positive relationship was observed between trust in the manager and job satisfaction with the manager. H2,H2a,H2b,H2c,H2d are accepted. As Pearson Correlation = 724 and Sig = .000, a highly positive relationship was seen between servant leadership and trust in manager. H3 is accepted. The findings are important in terms of revealing the importance of employees in having servant leadership, trust in the manager and job satisfaction. There is a positive and significant relationship between servant leadership and trust in the manager and job satisfaction and its sub-dimensions. The success of healthcare businesses depends on their employees. Health workers are more efficient and successful when they trust their managers and the institution. When choosing managers, health institutions should choose managers who put their own needs in the second place, highlight the needs of the employees and the team, share the power, and help the development and performance of the employees. Such managers increase the trust of the employees in the manager, the job and the institution. If employees feel good physically and psychologically, their job satisfaction becomes easier. Employees who trust and adopt their managers increase business performance and play an important role in providing competitive advantage. It facilitates the job satisfaction of the employees with the motivation and confidence that servant managers / leaders create on the employees. Thus, it has been seen that servant leadership in job satisfaction is an effective leadership style in terms of trust in the manager.