14 sonuçlar
Arama Sonuçları
Listeleniyor 1 - 10 / 14
Yayın Aile sistemlerinde şiddetin döngüsü(Mustafa Süleyman Özcan, 2017-08-23) Akçinar Yayla, BernaBu çalışmada, aile-birey etkileşimi sunularak toplumsal cinsiyet rolleri, aile içi şiddet ve kadının problem çözme becerileri incelenerek, bu durum ve tutumların kadınların ebeveynlik özyeterlik algılarına ve cezaya dayalı ebeveynlik davranışlarına olan etkisi araştırılmıştır. Türkiye genelinde, temsili bir örneklem ile rassal yöntemle seçilmiş, 2-8 yaş arası çocuğu olan, kentsel ve kırsal yerleşim bölgelerinden 810 kadın ile görüşülmüştür. Sonuçlar göstermiştir ki, kırsal bölgelerde yaşayan, sosyo-ekonomik ve eğitim düzeyleri düşük olan anneler hem daha geleneksel cinsiyetçi tutumlara sahipler hem de eşlerinden daha fazla şiddet görmekteler. Sosyo-ekonomik düzey kontrol edilerek yapılan yordayıcı analizlerin sonuçlarına göre de, daha geleneksel cinsiyetçi tutumlara sahip, eşinden fiziksel ve duygusal şiddet gören ve çaresiz hisseden anneler, çocuklarına karşı daha çok cezaya dayalı disiplin davranışlarını göstermektedirler.Yayın Development of externalizing behaviors in the context of family and non-family relationships(Springer New York, 2016-02-04) Akçinar Yayla, Berna; Baydar, NazlıA longitudinal model was presented, that included reciprocal associations between physically harsh parenting by the mother, child externalizing problems, and support from the father, the extended family, and the neighbors. This transactional process was estimated for the years preceding school entry. The data were from a 4-years longitudinal and nationally representative study of 1009 children and their mothers in Turkey. The results indicated that concurrently, physically harsh parenting and child externalizing problems were strongly associated. Controlling for their within domain stability and cross-domain concurrent correlation, changes in harsh parenting and changes in child externalizing behaviors had significant reciprocal effects in early childhood, although these effects were small. These reciprocal effects were smaller for observer reported harsh parenting than maternal reports. There was a role of the mesosystem in this developmental process. Increases in the support from the father, and the extended family and the neighbors predicted declines in the child externalizing behaviors subsequently. Reciprocally, high child externalizing and maternal physically harsh parenting predicted subsequent declines in the support from these sources. These results were consistent with the hypotheses that negative mother–child relationships could spill over to the other relationships of the mothers, and that positive and supportive relationships of the mother could constitute positive role models for the child.Yayın Reciprocal relations between the trajectories of mothers’ harsh discipline, responsiveness and aggression in early childhood(Springer New York LLC, 2018-01-01) Akçinar Yayla, Berna; Baydar, NazlıTheoretical advances in the study of the development of aggressive behaviors indicate that parenting behaviors and child aggression mutually influence one another. This study contributes to the body of empirical research in this area by examining the development of child aggression, maternal responsiveness, and maternal harsh discipline, using 5-year longitudinal data from a nationally representative sample of Turkish children (n = 1009; 469 girls and 582 boys). Results indicated that: (i) maternal responsiveness and harsh discipline at age 3 were associated with the subsequent linear trajectory of aggression; (ii) reciprocally, aggressive behaviors at age 3 were associated with the subsequent linear trajectories of these two types of parenting behaviors; (iii) deviations from the linear trajectories of the child and mother behaviors tended to be short lived; and, (iv) the deviations of child behaviors from the linear trajectories were associated with the subsequent changes in mother behaviors after age 5. These findings are discussed in the cultural context of this study.Yayın Babaların iş ortamı ve depresyon seviyesi arasındaki ilişkide iş-aile çatışmasının rolü(Mustafa Süleyman Özcan, 2021-09-23) Akçinar Yayla, Berna; Özbek, Ebru; Yola Çetin, İremBu çalışmanın amacı, 2-6 yaşları arasında çocuğu olan evli ve eşi ve kendileri çalışan babaların, çalışma koşullarının, deneyimledikleri iş-aile çatışmasının ve algıladıkları kurumsal desteğin depresyon düzeyleri ile olan ilişkisini incelemektir. Çalışma kapsamında, hafta içi çalışma süreleri ve algılanan kurumsal destek ile depresyon arasındaki ilişkide iş-aile çatışmasının aracı rolü de araştırılmıştır. Çalışmanın kuramsal çerçevesi, makro seviyedeki faktörlerden mikro seviyedeki aile içi ilişkilere kadar bireyin nasıl etkilendiğini açıklayan, yani, çevre-aile-birey ilişkisini en iyi şekilde açıklayan Ekolojik Sistemler Kuramı ve Aile Sistemleri Kuramının bir sentezi ile oluşturulmuştur. Çalışmanın örneklemi tabakalı örnekleme yöntemi ile seçilmiş 2-6 yaşları arasında çocuğu olan evli ve çalışan 300 babadan oluşmaktadır. Çalışmanın verileri, babaların çalışma şartlarını, iş-aile çatışmasını, algıladıkları kurumsal desteği ve depresyon düzeylerini kendilerinin ölçekler aracılığıyla raporladığı nicel yöntemlerle elde edilmiştir. Aracı etki analizi MPLUS programında yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda (i) babaların deneyimledikleri iş-aile çatışmasının, babaların hafta içi çalışma süreleri ve depresyon düzeyleri ile pozitif, iş yerinden algıladıkları kurumsal destek ile ise negatif yönde ilişkili olduğu; (ii) çalışma saatleri ve iş-aile çatışması yüksek olan babaların depresyon belirtileri gösterme olasılığının yüksek olduğu; (iii) hafta içi çalışma süreleri ve algılanan kurumsal destek ile depresyon arasındaki ilişkide iş-aile çatışmasının aracı rolü üstlendiği bulunmuştur. Bu çalışmanın, küçük yaşta çocuğu olan, çalışan, geleneksel cinsiyet rol ve tutumlarının baskın olduğu toplumda yaşayan erkeklerin iş hayatlarına bağlı sorunlarının özetlenmesi ve iş-aile dengesinin sağlanması ve çalışma durumlarının iyileşmesi için var olması gereken unsurların tespiti açısından oldukça önemli katkıları olacağı düşünülmektedir.Yayın Sağlık bilişleri anketi-Covid-19 formu: adaptasyon çalışması(ODTÜ Psikoloji Bölümü, 2021-10-28) Karaköse, Selin; Akçinar Yayla, BernaBu çalışma Sağlık Bilişleri Anketi’nin (Health Cognition Questionnaire) COVID-19 kapsamında kullanımı için uyarlanması ve COVID-19 tanısı alan ve almayan örneklem için psikometrik özelliklerinin değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Ölçeğin COVID-19 Formu ile sağlık kaygısıyla ilişkili COVID-19 pandemisine özgü işlevsel olmayan inançların belirlenmesi hedeflenmiştir. Çalışmanın örneklemini, COVID-19 tanısı almış 18-87 yaş arasındaki 372 (220 Kadın, 152 Erkek), COVID-19 tanısı almamış 18-75 yaş aralığındaki 375 (221 Kadın, 154 Erkek) olmak üzere toplam 747 kişi oluşturmaktadır. Katılımcılara Sosyodemografik Bilgi ve Sağlık Veri Formu, Sağlık Bilişleri Anketi COVID-19 Formu, Sağlık Anksiyetesi Ölçeği ile Depresyon, Anksiyete, Stres Skalası [DASS42] sunulmuştur. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda, ölçeğin COVID-19 tanısı almış ve almamış gruplara ayrı olarak uygulanan her iki formun da orijinal ve Türkçe’ye daha önce uyarlanmış versiyonuna uygun şekilde hastalıkla baş etmede güçlük, tıbbi hizmetlerin yetersizliği, hastalığın korkutuculuğu ve hastalık olasılığı olmak üzere dört faktörlü yapı ile aynı madde dağılımı gösterdiği bulunmuştur. Test-tekrar test güvenirliği dışında faktörler iç tutarlık sayıları COVID-19 tanısı almamış örneklem için .68-.87 ve Covid-19 tanısı almış örneklem için ise .70-.80 arasındadır. Doğrulayıcı faktör analizi ile de değerlendirilen Sağlık Bilişleri Anketi-COVID-19 Formu’nun Türkiye’de COVID-19 tanısı alan ve almayan kişiler için COVID-19 ile ilgili işlevsel olmayan inançlarını değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir değerlendirme aracı olduğu bulunmuştur. Ölçeğin ayrıca COVID-19 pandemisinde uygulanacak müdahale çalışmaları için rehber oluşturacağı düşünülmektedir.Yayın Benlik gelişiminin öz-yeterlik algısı ve ebeveyn davranışlarıyla ilişkisi(2017) Akçinar Yayla, Berna; Özbek, EbruBu çalışma, erken yetişkinlik dönemindeki üniversite öğrencilerinin ebeveynlerinin davranışlarının onların öz-yeterlik algıları ve benlik (özerk, ilişkisel, özerk--ilişkisel) ile olan ilişkisini araştırmayı amaçlamıştır. Ebeveynlik davranışları olarak, otoriter--itaat bekleme, sıcaklık/yakınlık ve psikolojik kontrol alt başlıklarından sevgiyi esirgeme ve suçluluk yaratma incelenmiştir. Çalışmada, benlik modeli olarak, Kağıtçıbaşı'nın (l996a) "özerk-ilişkisel benlik' modeli temel alınmıştır. Çalışmanın örneklemini yaşları 18--23 arasında değişen, uygunluk yöntemi ile seçilmiş, 332 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışmanın verileri, üniversite öğrencilerinin kendi benlik stillerini, öz--yeterlik algılarını ve ebeveynlerinin (hem anne hem de baba) davranışlarını ölçekler aracılığıyla değerlendirdikleri niceliksel yöntemlerle elde edilmiştir. Çalışma bulgularına göre (i) cinsiyetin ilişkisel ve özerk--ilişkisel benlik düzeyleri ile ilişkili olduğu; (ii) öz-yeterlik algısının, özerk benlik ve özerk--ilişkisel benlik ile pozitif yönde ilişkili olduğu; (iii) sıcak ve yakın anne--baba davranışlarının, bireyin ilişkisel benlik düzeyi ile pozitif yönde ilişkili olduğu; (iv) anne--babaların sevgilerini esirgeme yoluyla uyguladıkları psikolojik kontrolün bireyin özerk- ilişkisel benlik düzeyi ile negatif yönde ilişkili olduğu; (v) öz--yeterlik algısı düşük olan bireylerde, babalarının sıcak ve yakın davranışlarının, bireylerin özerk-ilişkisel benlik düzeyi ile pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. Bu çalışmanın en önemli katkısı, Türk kültüründeki ebeveyn davranışlarını, bu davranışların bireylerin farklı benlik tipleri ile ilişkisini ve bu ilişkiyi, hem anne hem de baba davranışlarına odaklanarak araştırmasıdır. Özellikle, babaların genç yetişkin çocukları ile olan ilişkilerine yönelik yapılan ender çalışmalardan olması, bu çalışmanın literatüre katkıları bakımından önem taşımaktadır.Yayın The association of self development with self-efficacy and parenting behaviors(2017) Akçinar Yayla, Berna; Özbek, EbruFamily is known to be the first socialization agent of the individual, and the effects of the family on the individual development exist not only during the early childhood years, but also during the adolescence and adulthood (Kağıtçıbaşı, 1996a). This study aimed to ex— amine the association between parenting behaviors, by considering both maternal and paternal behaviors, and the self-efficacy with the development of self in university students. Obedience demanding, warmth and responsiveness, and psychological control with love withdraw— al and guilt induction dimensions were investigated as the parenting behaviors.Yayın Erken çocuklukta anne davranışlarının dışsallaştırma davranış problemleri ile ilişkisi(2018) Baydar, Nazlı; Akçinar Yayla, BernaBu çalışmanın amacı, erken çocukluk döneminde anne davranışlarının, çocuğun dışsallaştırma problemlerine olan etkilerini incelemektir. Annelerin cezaya dayalı dayatıcı disiplin yöntemleri ve sıcaklık/yakınlık içeren davranışlarının, çocukların dışsallaştırma davranış problemlerine etkisi incelenmiştir. Çalışmanın verileri, çocukların ve annelerinin, 3 yaşından 7 yaşına kadar izlendiği, 5 yıllık boylamsal bir araştırma olan "Türkiye'de Erken Çocukluk Gelişim Ekolojileri Araştırması" çerçevesinde toplanmıştır. Katılımcılar, Türkiye'yi temsil eden tabakalı örneklem yöntemi ile seçilmiş 19 il, 33 mahalle ve bu mahallelerde oturan 1052 çocuk ve ailelerinden oluşmaktadır. Çalışmanın sonuçları anneleri tarafından daha fazla ceza içerikli disiplin yöntemlerine maruz kalan çocukların daha sık problemli davranışlar sergilediklerini ve annelerin sıcak ve yakın davranışlarının problemli davranışları azalttığını ortaya koymuştur.Yayın Protective and risk factors associated with involved fatherhood in a traditional culture(John Wiley and Sons Inc, 2023-02) Kisbu, Yasemin; Akçinar Yayla, Berna; Kuşcul, Gönül Hilal; Bozok, Mehmet; Turunç, Gamze; Fişek, GülerObjective: Consistent with ecological systems theory and the heuristic model of parental behavior dynamics, the current study is focused on both individual and contextual factors that determine fatherhood involvement in the context of a traditional patriarchal culture. Background: Father–child interaction during the early childhood period is a salient factor in predicting later child outcomes. However, studies on antecedents of involved fatherhood are scarce, mostly concentrated on one aspect of fathering behavior, and limited to few cultural contexts. Method: Data were collected from a representative urban sample of fathers of preschoolers in Turkey (N = 1,070). Different components of fatherhood involvement were assessed to project three distinct paternal behavior dimensions as care, affection, and control. Results: Father role satisfaction, psychological value attributed to the child, and perceived family support were positively associated with involved fatherhood and higher parental warmth. Working hours per day was negatively associated with involved fatherhood, as expected. Higher life satisfaction was associated with higher positive parenting. Patriarchal views of masculinity were found to be the main predictor of parental physical punishment, controlling for all other predictors in the model. Conclusion: Study findings emphasized the importance of factors other than parenting skills that contribute to fathers' parental effectiveness. Implications: Our study's findings have implications for family practices and policies. For example, besides parenting skills, father support programs should also focus on other factors such as developing awareness of traditional masculinity norms and gender role prescriptions that can harm democratic family environments and childcare practices.
