1 sonuçlar
Arama Sonuçları
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Yayın İnsansız hava aracı ve Sentinel-2 görüntüleri kullanılarak ayçiçeği haritalamasına dayalı kovan yerleştirme karar destek sistemi(BZT Turan Publishing House, 2025-12-31) Yelmenoğlu, Elif Deniz; Aydın, Şahin; Çavdaroğlu, Gülsüm Çiğdem; Deniz, Hüseyin; Pajenado, Rex S.; Dilli, ŞirinAyçiçeği, yüksek nektar üretim kapasitesi nedeniyle gezici arıcılık faaliyetleri açısından stratejik öneme sahip tarımsal bitkilerden biridir. Ayçiçeği ekim alanlarının mekânsal ve zamansal dağılımı, arı kolonilerinin beslenme olanaklarını ve dolayısıyla bal verimini doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle, arı kovanlarının uygun alanlara ve doğru zaman dilimlerinde yerleştirilmesi, gezici arıcılığın verimliliği açısından kritik bir karar sürecini oluşturmaktadır. Ancak mevcut uygulamalarda, kovan yer seçimi çoğunlukla arıcıların bireysel deneyimlerine ve sezgisel yaklaşımlarına dayalı olarak gerçekleştirilmekte; uzaktan algılama, görüntü işleme ve mekânsal analiz gibi veri temelli yöntemlerden yeterince yararlanılmamaktadır. Bu durum, potansiyel olarak verim kayıplarına ve kaynakların etkin kullanılmamasına yol açabilmektedir. Bu çalışmada, ayçiçeği yoğunluğunun doğru ve güvenilir biçimde belirlenmesi yoluyla kovan yerleştirme planlamasını desteklemeyi amaçlayan, çok ölçekli bir uzaktan algılama tabanlı karar destek çerçevesi önerilmektedir. Önerilen yaklaşım, saha ölçeğinde yüksek mekânsal çözünürlük sağlayan insansız hava aracı (İHA) görüntüleri ile bölgesel ölçekte geniş alan kapsama imkânı sunan Sentinel-2 uydu görüntülerinin entegrasyonuna dayanmaktadır. Çalışma alanı olarak, Türkiye’nin önemli ayçiçeği üretim merkezlerinden biri olan Kırklareli ili seçilmiş; veri seti, nektar üretiminin en yüksek olduğu ayçiçeği çiçeklenme dönemi dikkate alınarak oluşturulmuştur. Ayçiçeği tespiti, makine öğrenmesi tabanlı Random Forest sınıflandırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiş ve geliştirilen model %90,7 genel doğruluk değerine ulaşmıştır. Sınıf bazlı performans değerlendirmelerinde ise, ayçiçeği ekili alanlar ile ayçiçeği olmayan alanlar için F1-skoru her iki sınıf açısından da 0,91 olarak hesaplanmıştır. Bu sonuçlar, modelin hem nektar açısından zengin ayçiçeği alanlarını hem de ayçiçeği bulunmayan bölgeleri güçlü ve dengeli bir şekilde ayırt edebildiğini göstermektedir. Elde edilen ayçiçeği yoğunluk haritaları temel alınarak, ayçiçeği oranının yüksek olduğu alanlar arı kovanı yerleştirilmesi için uygun bölgeler olarak tanımlanmış; ayçiçeği yoğunluğunun düşük olduğu veya hiç bulunmadığı alanlar ise kovan yerleştirilmesine uygun olmayan bölgeler olarak değerlendirilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgular, çok ölçekli uzaktan algılama verilerinin makine öğrenmesi yöntemleriyle bütünleştirilmesinin, gezici arıcılık uygulamalarında veri temelli, güvenilir ve ölçeklenebilir karar destek sistemlerinin geliştirilmesine önemli katkılar sağlayabileceğini ortaya koymaktadır.
