6 sonuçlar
Arama Sonuçları
Listeleniyor 1 - 6 / 6
Yayın Alımlama estetiği açısından keşif, haz ve sağaltım ilişkisi(Işık Üniversitesi, 2022-04-28) Başkaya, Banu; Önkal, Güncel; Işık Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Sanat Kuramı ve Eleştiri Yüksek Lisans Programıİnsanı ve dünyayı bir bütün olarak kabul eden sanata göre, sanatçı kendi kişiliği ve duygularında bu dünyaya sahip çıkarak eserlerinde onu yeniden şekillendirir ve yaratır. Sanat, sanatçının bilinçaltında yatan, açığa vuramadığı içsel tepkilerinin dışavurulması sonucunda, bu tepkilerin bir somut nesneye dönüşme halidir. Sanatçı, hayata dair meselelerini, maddeye aktararak eserleri üzerinden çözümler. Sanat bu ikili yapısıyla bir yandan maddeler dünyasına bağımlı görülürken diğer taraftan onu aşan ruhsal bir yolculuktur. Sıradan olanın, benlikle anlamlandırılması sonucunda ortaya çıkan sanatın, insanın içindeki duygu karmaşaları, iç çelişkileri ve dürtüleriyle, toplum arasında bağlantı kurma görevi vardır. Sanat eseri, sanatçının yaşam serüveninden yansımaları izleyicisine aktarmaktadır. İzleyici bu serüvenle karşılaştığında bir izlek ortaya çıkarır. Bu izleğin duygusu, onda hangi duygu durumu ile eşleşmişse o şekilde alımlama yapar. Son kertede o duyguyla alımladığı eser bir anlam kazanır ve sağaltım sağlanmış olur. Sanat eserleri estetik beğeninin ötesinde izleyicisi tarafından anlamlandırılıp çözümlendiğinde var olma sürecini yaşar. Her bir eser, estetik alımlamada yeniden inşa edilir. Bu çalışmada alımlama, sanatçı açısından ve eseri alımlayan açısından iki şekilde ele alınmıştır. Sanatçının bir eseri yaratma sürecindeki kendini keşfi ve yarattığı eser ile yaşadığı sağaltım, Antik Yunan’dan itibaren felsefenin, güzelin ne olduğu sorusuna aradığı yanıt üzerinden araştırılmıştır. Eseri alımlayanın eserle yaşadığı duygudaşlık ve eser üzerinden yaşadığı tedavi süreci de sağaltım kavramı ile açıklanmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak, iyileştirici bir güç olarak sanatın incelendiği bu tezde sağaltım kavramından yola çıkarak “alımlama estetiği ile sağaltıma nasıl gidilir” sorusuna yanıt aranmıştır.Yayın Ortaöğretim öğrencilerinin ruh sağlığı belirtilerini gözlemlemeye yönelik görsel sanatlar eğitim modeli tasarısı(Işık Üniversitesi, 2019-01-17) Kireç, Deniz; Akdeniz, Halil; Işık Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat Bilimi Doktora ProgramıSanat, insanın yaratıcılık ve dışavurumuyla kendi dünyasını yansıttığı yegane alandır. Bu sebepten ötürü sanat, hem var olan psikolojik problemlerin saptanmasına hem de tedavi edilmesine yardımcı olabilmektedir. Tasarlanan eğitim modeli, yaratıcılık ve dışavurum üzerine şekillenmektedir. Tezin başında yaratıcılık kuramsal olarak açıklanmakta, yaratıcılık ölçütleri, yaratıcı kişilik özellikleri, yaratıcılığın ölçülmesi ile yaratıcılıkla kişilik, zeka, yetenek ve hayal gücü arasındaki ilişki incelenmektedir. Bilim adamları ve sanatçıların gözünden yaratıcılıkla devam etmektedir. Dışavurum ise tarihin başlangıcından itibaren insanın kendini yansıttığı alan olarak ele alınmakta ve modern sanatta nasıl şekillendiği incelenmektedir. Sonrasında sanat terapisinin kavramı, amacı ve önemi açıklanmakta, bir terapi yöntemi olarak ortaya çıkışına ve günümüzde nasıl yer bulduğuna değinilmektedir. Sanat terapisine farklı yaklaşımlar ve sanat terapisinden örnek çalışmalar yer bulmaktadır. Sanat terapisinin son kısmını ise sanat eğitimindeki yeri oluşturmaktadır. Modelde gözlemlenebilecek rahatsızlıklar başlığı altında kaygı ve depresyonun karakteristik özellikleri açıklanmış, psikolojik rahatsızlıkların sanatta yansımaları seçilen sanatçılar, sanatla ilgilenen hastalar ve çocukların çalışmaları üzerinden gösterilmiştir. Bu modelin ortaöğretim çağındaki öğrencilere uygulanacağı göz önüne alınarak bebeklikten ergenliğe kadar geçen süreçte sanat, yaratıcılık ve dışavurum ele alınmaktadır. Takip eden bölümde sanat eğitiminin gelişimi ile eğitim sistemindeki yerine ve amacına değinilmektedir. Model tasarlanmadan önce, sanat eğitimde geleneksel olarak kullanılan malzemelerden bahsedilmiş, ayrıca yaratıcı tekniklere de yer verilmiştir. Son bölümde ise oluşturulan model için metod ve yönelimler açıklanmış ve modelin içeriği 16 çalışmadan oluşacak şekilde detaylı olarak açıklanmıştır.Yayın Sanatta sağaltım ve güncel sanat terapisi(Işık Üniversitesi, 2016-05-16) Çakmaktaş, Feride Merve; İslimyeli, Balkan Naci; Haşlakoğlu, Oğuz; Işık Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Resim Yüksek Lisans ProgramıSanatta sağaltım üzerine şekillenen bu çalışmada, sanatın var olduğu günden beri tarihsel süreçte, ilkel toplumlardan günümüz modern toplumlarının sanat yoluyla yaşadıkları ruhsal tecrübeleri ve sonucunda sanatın sağladığı ruhsal yenilenme, arınma, kaybedilmiş değerlerin geri kazanılmaları ile ilgili kültür, deneyim ve örneklerden bahsedilmektedir. Yöntemsel olarak bu çalışma, dünyanın hemen hemen her bölgesinde genel bağlamda aynı, ufak detaylarda kültürel farklılıklar gösteren şamanist yaşam şeklini ve Şamanın ilk ve en önemli sağaltıcı figür olmasını ve bugünün modern sanat terapisinin belirlenmiş bir disiplin dahilinde sanatın aktif olarak iyileştirici, tedavi edici bir yol olarak başvurulmasını bu konudaki uzmanların aktarımlarına dayanarak göstermeye çalışmaktadır. Modern sanat terapisi bağlamında terapötik yaklaşımların dışında sanat yaratımını kendi sağaltım veya toplumsal sağaltım yolu olarak görmüş Joseph Beuys hakkında bir bölüm de yer almaktadır. Bunun yanında yaşanılan coğrafyanın şamanist tedavi uygulamalarından, İslamiyet sonrası özellikle Osmanlı İmparatorluğu döneminde ruhun sağaltımı üzerine Osmanlı Tıbbı ile ilgili bilgiler verilmektedir. Çalışmanın sonunda ise, başlangıçtaki amaç dahilinde kişisel tecrübelere dayanarak sanatın sağaltım gücünün sosyal bir birey olabilme çabasında ne kadar önemli olduğu gösterilmek istenmiştir.Yayın EMDR ile travma odaklı sanat terapisi uygulamalarının çocuk ve ergenlerdeki travma sonrası stres düzeyine etkisinin karşılaştırılması : sistematik derleme ve meta-analiz(Işık Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2024-08-16) İnci Namlı, Nur; Aktan, Zekeriya Deniz; Işık Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Klinik Psikoloji Doktora Programı; Işık University, School of Graduate Studies, PhD (Doctorate) Program in Clinical PsychologyBu araştırmada travma sonrası stres belirtilerini gösteren veya Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) tanısı almış olan çocuk ve ergenlerde gerçekleştirilen Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme (EMDR) ile Travma Odaklı Sanat Terapisi (TO-ST) uygulamalarının etkisinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca her iki terapi yönteminin etkisinin incelenmesinde çalışmalara ya da katılımcılara ait özelliklerin (katılımcıların yaş grubu, cinsiyetleri, uygulanan terapinin süresi ve seans sayısı, aile üyelerinin dahil olma durumu, araştırmanın yürütüldüğü ülke, katılımcıların maruz kaldığı travmatik tecrübe sayısı, araştırmada yarıda bırakma oranları, araştırmanın kontrol grubu seçimi, bireysel ya da grup terapi şeklinde yürütülme ile travmatik olay üzerinden geçen süre) etki büyüklüğünde yarattığı farklılık Metaregresyon analizleri ile yürütülmüştür. Standartlaştırılmış ortalama farkı (Hedges’ g) üzerinden etki büyüklüğü hesaplaması gerçekleştirilmiştir; Rastgele Etkiler Modeli ile heterojen dağılımların analizi yürütülmüştür. Yayın yanlılığı için Kırpma ve Doldurma, Huni Grafiği, Begg sıralı korelasyon testi, Egger regresyon testi, Rosenthal ve Orwin hata koruma sayıları incelenmiştir. Verilerin analizinde R ve R Studio v.4.3.3 içerisindeki meta paketleri kullanılmıştır. Elektronik veri tabanı incelemesinde öncelikle 1516 kayda ulaşılmıştır. Belirlenmiş olan içleme kriterleri kapsamında araştırma sonunda toplamda 17 çalışmaya (NEMDR = 11, NTO-ST = 6) ulaşılmıştır. Tedavi öncesi ve sonrasındaki ortalama farkları üzerinden genel etki büyüklüğü incelendiğinde, her iki yöntemin de sözü edilen klinik popülasyonda marjinal anlamlı düzeyde etkili olduğu; ancak etki büyüklüğü açısından Sanat Terapisinin lehine olduğu gözlemlenmiştir (EMDR için Hedges’ g = .68, 95% CI [-.03; 1.41], p = .06; Sanat Terapisi için Hedges’ g = 1.19, 95% CI [-.20; 2.58], p = .09). Yayın yanlılığına dair potansiyel riskler, hata koruma sayıları (EMDR için Rosenthal fail safe N = 177, Orwin fail safe N = 161; Sanat Terapisi için Rosenthal fail safe N = 222, Orwin fail safe N = 150), Begg sıralama korelasyon testi (EMDR için Kendall’s tau = .27, p = .28; Sanat Terapisi için Kendall’s tau = .33, p = .46) ve Egger regresyon testi (EMDR için t(9) = 4.04, p<.001; Sanat Terapisi için t(4) = 4.16, p<.001) üzerinden tartışılmıştır. Son olarak yapılan moderatör analizlerinde travmatik tecrübe sayısı her iki terapi yöntemi için de anlamlı bir düzenleyici etkiye sahipken (EMDR için B = -.29, p = .08; Sanat Terapisi için B = .05, p<.001), yarıda bırakma oranı Sanat Terapisi için anlamlı (B = .02, p<.001) olarak bulunmuştur; ancak diğer değişkenler için anlamlı bir düzenleyicilik etkisi saptanmamıştır. Elde edilen veriler literatürde yer alan diğer çalışmalarla karşılaştırılmış, Sanat Terapisinin EMDR’ye göre etkisinin yüksek olmasının olası sebepleri tartışılmıştır. Nörobiyolojik etki farklılıkları, çocuk ve ergenlerin sanatsal yaratımlara hakimiyeti olması, Sanat Terapisinin gelişim dönemlerine uygun olacak şekilde çerçevelendirilmesi ve sonuçta somut sanatsal üretimlerin varlığı gibi etmenlerin, Sanat Terapisinin daha fazla etki büyüklüğüne sahip olmasını açıkladığı düşünülmektedir. Randomize kontrollü çalışmalar üzerinden travma literatüründe EMDR ve Sanat Terapisi karşılaştırılmasının ilk defa yapılmasından ötürü bu araştırmanın literatürde öncül bir konumda olduğu gözlemlenmektedir.Yayın Kronik rahatsızlığı olan çocuk ve ergenlerde sanat terapi uygulamalarının etkinliği : sistematik derleme ve meta-analiz(Işık Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2024-09-05) Köksal, Ecemnur; Akçınar Yayla, Berna; Işık Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Klinik Psikoloji Yüksek Lisans Programı; Işık University, School of Graduate Studies, Master’s Program in Clinical PsychologyBu sistematik derleme ve meta-analiz çalışmasının amacı, sanat terapi uygulamalarının kronik hastalığa sahip çocuk ve ergenlerdeki yaşam kalitesi 9 anksiyete, ağn ve depresyon düzeyleri üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Araştırmada, Google Scholar, APA PsycNet, Cochrane Library CINAHL, EBSCOHost, ERIC, Medline, PsycINFO, PsycARTICLES, PsycBOOKS, Pubmed, Proquest, Sciencedirect, Springer Link, ULAKBIM, YÖKTEZ ve Web of Science veri tabanları sistematik biçimde taranmış, 2000-2023 yılları arasında yapılmış çalışmaları içeren toplamda 2352 veri kaydına erişilmiştir. Bunlardan 0-18 yaşları arasında 584 katılımcı barındıran 12 randomize kontrollü çalışma araştırmaya dahil edilmiştir. Dahil edilen çalışmalarda, sanat terapisinin etkinliği Hedges g etki büyüklüğü değeri üzerinden hesaplanmış ve tesadüfi etkiler modeli temel alınarak R, R Studio programlarında standartlaştırılmış ortalama farkına dayalı meta-analiz değerlendirilmesi yapılmıştır. Her bir değişken için etki büyüklüğüyle birlikte heterojenlik. duyarlılık ve yayın yanlılığı değerlendirmeleri gerçekleştirilmiştir. Yaşam kalitesi için ebeveyn ve çocuk ölçeklerine dayalı iki farklı değerlendirme yapılmıştır. Çalışmaların kalitesi Cochran Risk of Bias 2 (RoB2) aracı esas alınarak değerlendirilmiştir. Etki büyüklüğündeki değişimlere neden olabilecek moderatör değişkenlerin etkisi alt grup ve meta-regresyon analizleriyle incelenmiştir. Analize dahil edilen çalışmalar, sanat terapisinin çocuk ve ergenlerin bakış açısından değerlendirilen yaşam kalitesi üzerinde orta düzeyde ve anlamlı bir etkisi olduğunu göstermiştir (Hedges’ g = .40,95% C/[0.27; 0.53], p = .001). Ebeveyn değerlendirmesini baz alan yaşam kalitesi değerlerinde ise pozitif ancak istatistiksel olarak anlamlı olmayan bir etki gözlenmiştir (Hedges’ g = .43, 95% CI [-.03; 1.20], p = .21). Bu bakış açısındaki farklılıklar klinik ve yöntemsel açıdan tartışılmıştır. Sanat terapisinin ağrı düzeyi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve büyük bir etkisi olduğu bulunmuştur (Hedges’ g = -.63, 95%) CI [-1.19; -0.07], p = .03). Anksiyete düzeyi üzerindeyse pozitif ancak anlamlı bir etki olmadığı sonucuna ulaşılmıştır (Hedges’ g = -.71, 95% CI [-2.24; 0.82], p = .23). Depresyon değişkenine dair yeterince çalışma olmaması nedeniyle analiz yapılmamıştır. Yaşam kalitesi ve anksiyete için heterojenliğin kaynakları araştınimış ve tartışılmıştır. Yapılan yanlılık değerlendirmelerinde meta-analiz bulgularında belirgin bir yayın yanlılığı olmadığı tespit edilmiştir.Araştırmanın bulguları, sanat terapisinin kronik hastalığı olan çocuk ve ergenlerde yaşam kalitesini artırmada ve ağn düzeyini azaltmada potansiyel bir araç olabileceğini göstermiştir. Bu sonuçlar, klinik uygulamalar ve gelecekteki araştırmalar için yön göstericidir. Ancak, alandaki çalışma sayısının azlığı, yüksek heterojenlik düzeyleri ve çalışmaların risk oranlan gibi sınırlılıklar düşünüldüğünde, bu potansiyel etkiyi daha iyi değerlendirebilmek adına bu alandaki çalışmaların artması gerektiği düşünülmektedir.Yayın Healing through art: a systematic review and meta-analysis of art therapy in children and adolescents with chronic illnesses(Taylor and Francis Ltd., 2025-11) Yıldız, Ecemnur; Akçinar, Berna; İnci Namlı, NurChildren and adolescents with chronic illnesses face elevated risks of psychological difficulties, including anxiety and reduced quality of life (QoL). Art therapy (AT) has emerged as a promising intervention. This study systematically reviews and analyzes the effectiveness of AT in improving QoL, anxiety, and pain in this population. A comprehensive search identified a total of 12 randomized controlled trials from 2000 to 2024, including 408 participants aged 0–18. Data were analyzed using Hedges’ g and a random-effects model. Quality assessments followed the Cochrane Risk of Bias 2 (RoB2) tool. Subgroup analyses explored potential moderators. QoL was analyzed separately by child and parent reports. AT showed a moderate, significant effect on child-reported QoL (Hedges’ g =.40, 95% CI [0.27; 0.53], p =.001) but a non-significant effect in parent reports (Hedges’ g =.43, 95% CI [−.03; 1.20], p =.21). A significant large effect was found for pain reduction (Hedges’ g = –.63, 95% CI [−1.19; −0.07], p =.03). For anxiety, AT had a large but non-significant effect (Hedges’ g = –.71, 95% CI [−2.24; 0.82], p =.23). Heterogeneity was substantial, but no significant publication bias was detected. AT appears promising for enhancing QoL, reducing pain in children with chronic illnesses. Further studies are needed to strengthen evidence and clarify clinical applications.
