Okul öncesi dönemde çocuğu olan ebeveynlerin şefkat korkusu düzeyleri ve çocuklarının psikolojik iyi oluşu arasındaki ilişkide ebeveynlik stresinin aracılık rolü

Bu araştırma 60-72 ay aralığında çocuğu olan ebeveynlerin şefkate ilişkin korku düzeyleri ve çocuklarının psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişkide ebeveynlikle ilişkili stres düzeylerinin aracı rolünü değerlendirmeyi amaçlamıştır. Buna ek olarak, ebeveynlerin şefkat korkusu ve stres düzeylerinin, çocuklarınınsa psikolojik iyi oluşlarının sosyodemografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemeyi hedeflemiştir. Araştırmanın örneklemi, 60-72 ay aralığında en az bir çocuğu olan 332 anneden oluşmaktadır. Araştırma kapsamında veriler çevrimiçi ve yüz yüze olarak Şefkat Korkusu Ölçeği (ŞKÖ), Ebeveynlik Stresi Ölçeği (ESÖ), 5-6 Yaş Çocukları için Psikolojik İyi Oluş Ölçeği (5-6 Yaş ÇOPİOÖ) ve Demografik Bilgi Formu’nu ebeveynlerin doldurması aracılığıyla toplanmıştır. SPSS v26 kullanılarak gerçekleştirilen araştırma değişkenleri arasındaki regresyon analizi bulguları başkalarına şefkat gösterme, kendine şefkat gösterme ve başkalarından gelen şefkati kabul etmeye yönelik korkular olmak üzere şefkat korkusunun alt boyutlarının ebeveynlik stresini pozitif yönde ve çocukların psikolojik iyi oluşunu negatif yönde; ebeveynlik stresinin ise çocukların psikolojik iyi oluşunu negatif yönde anlamlı düzeyde yordadığını göstermiştir. PROCESS 4. modeli ile gerçekleştirilen aracı etki analizi ise ebeveynlerin şefkat korkularının (tüm alt boyutları için) çocuklarının psikolojik iyi oluşunu ebeveynlik stresi aracılığıyla etkilediğini göstermiştir. Ebeveynlerin aylık toplam gelirlerinin şefkat korkusu düzeyleri ile negatif yönde ilişkili olduğu; ebeveynlerin (babaların) eğitim düzeylerinin katılımcı annelerin şefkat korkusu ve stres düzeyleri ve çocuklarının psikolojik iyi oluşu üzerinde anlamlı farklılaştırıcı etkileri olduğu; çocukların cinsiyetlerinin ise ebeveynlerin stres düzeyleri üzerinde anlamlı farklılaştırıcı etkileri olduğu bulunmuştur. Ebeveynlerin stres düzeylerinin kapsamlı bir şekilde şefkatle ilgili korkuları ve çocuklarının bütüncül bir açıdan sağlıklı psikolojik gelişimleri arasındaki ilişkide tam aracı rolünü gösteren bu çalışmanın araştırma ve uygulama alanında önemli bir katkı sunabileceği düşünülmüştür.

This study aimed to evaluate the mediating role of parenting-related stress levels in the relationship between the fears of compassion levels of parents with children aged 60-72 months and their children's psychological well-being. In addition, it aimed to examine whether parents’ fears of compassion and stress levels and their children’s psychological well-being differed according to sociodemographic variables. The sample of the study consisted of 332 mothers with at least one child between the ages of 60-72 months. Within the scope of the study, data were collected online and face-to-face by parents’ filling out the Fear of Compassion Scale (FCS), Parenting Stress Scale, Psychological Well-Being Scale for 5-6 Year Old Children and Demographic Information Form. The findings of the regression analysis between the research variables conducted using SPSS v26 showed that the sub-dimensions of fears of compassion, including fears of showing compassion to others, showing compassion to oneself and accepting compassion from others, positively predicted parenting stress and negatively predicted children’s psychological well-being, while parenting stress negatively predicted children’s psychological well-being. The mediation analysis conducted with PROCESS model the 4th showed that parents’ fears of compassion (for all sub-dimensions) affected their children’s psychological well-being through parenting stress. It was found that the total monthly income of the parents was negatively related to their fears of compassion; the educational level of the parents (fathers) had significant differential effects on the fears of compassion and stress levels of the participant mothers and the psychological well-being of their children; and the gender of the children had significant differential effects on the stress levels of the parents. This study, which demonstrates the full mediating role of parents’ stress levels in the relationship between their fears of compassion in a comprehensive manner and their children’s healthy psychological development from a holistic perspective, can make an important contribution to the field of research and practice.