Arama Sonuçları

Listeleniyor 1 - 8 / 8
  • Yayın
    Istanbul at the threshold of nation state: allied occupation, national resistance, and political conflict, 1918-1923
    (Berghahn Books, 2024) Ülker, Erol
    During the formation of the Turkish national movement, while Istanbul was under British, French, and Italian occupation, a distinct factional split emerged. One side supported the Ottoman sultanate’s sovereignty, while the other championed a populist, republican path. An Istanbul at the Threshold of Nation State contextualizes this history of coalition, political disintegration, and power struggles in Turkey between 1918 and 1923 to highlight the rise of anti-communist movements and the emergence of national labor and merchant confederations that formed xenophobic, Christian exclusionary policies in the 1920s and 30s.
  • Yayın
    İkinci Meşrutiyet Dönemi'nden Cumhuriyet'in ilk yıllarına Meslekî Temsil, sosyalizm ve komünistler
    (İletişim Yayınları, 2021-07) Ülker, Erol
    Bu çalışma Türkiye’nin kuruluş sürecinde korporatist hareket ile komünistler arasındaki ideolojik ve siyasal ilişkilerin nasıl geliştiği sorusuna odaklanmaktadır. İkinci Meşrutiyet Dönemi’nde İttihat ve Terakki Cemiyeti içinde Meslekî Temsil programını ortaya koyan korporatist hareket, siyasal ve iktisadi yaşamın belli başlı meslek gruplarını temsil eden korporasyonlar etrafında yeniden yapılandırılmasını önermektedir. Cihan Harbi’nin son yıllarında İTC içindeki muhalefete siyasal ve ideolojik bir içerik kazandıran Meslekî Temsil programı, Mütareke döneminde İttihatçı sol olarak adlandırılan, zaman zaman sosyalist ve hatta komünist olma iddiasında bulunan bir siyasal yönelim için önemli bir referans noktası haline gelmiştir. Bu korporatist yönelim ile İttihatçı solun dışındaki sosyalist ve Komintern çizgisindeki komünist gruplar arasında Mütareke döneminin farklı aşamalarında kimi temaslar ortaya çıkmıştır. Bu yazı, kuruluş sürecini Şubat 1925’te toplanan Akaretler Kongresi’yle tamamlayan Türkiye Komünist Partisi’nin (TKP), İkinci Meşrutiyet Dönemi’nden beri esnaf ve emek örgütlenmelerinde önemli bir aktör haline gelmiş olan meslekî temsil çizgisiyle nasıl bir ideolojik ayrışma yaşadığını tartışmaktadır. 1925-1926 döneminde TKP içinde ortaya çıkan Meslek dergisi ve Halk gazetesiyle ilişkiler hakkındaki tartışma bu açıdan önemli bir gündem oluşturmuştur. Yazının başlıca argümanı, Komintern’in TKP üyelerinin meslekçi bir yönelimi temsil eden bu yayınlarla işbirliği yapmasının önüne geçerek söz konusu ideolojik ayrışmada önemli bir rol oynadığıdır. TKP bu süreçte Komintern’in etkisi altında ideolojik olarak homojenleşirken, TKP’den uzaklaşan Şevket Süreyya ve Vedat Nedim gibi unsurlar daha sonra Kadro dergisinin kurucuları arasında yer almış, bu dergi vasıtasıyla Kemalizm’e ve CHP iktidarına radikal bir ideolojik yönelim verme çabasına girişmiştir.
  • Yayın
    Türkiye Komünist Partisi’nin Bolşevikleşmesi, 1925-1928
    (Yordam Kitap, 2021-10) Akbulut, Erden; Ülker, Erol
    Türkiye’nin en eski partisinin belgelere dayalı kapsamlı tarihi... Geçmişten bugüne düşürülen eşitlik ve özgürlük ışığıyla günümüzü ve geleceğimizi aydınlatan bir tarih yolculuğu… Türkiye Komünist Partisi’nin (TKP) kuruluş süreci, Birinci Dünya Savaşı’nın yıkıntıları içinde başlar ve 1925 Şubat’ında Akaretler’de toplanan kongreyle tamamlanır. Modern Türkiye’nin biçimlenişi sırasında ortaya çıkan çelişkiler, çatışmalar, sancılar ve akıp giden siyasal olayların izlerini taşıyan bir süreçtir bu. Dünyanın değişen dengeleri, dengeler oluşurken meydana gelen devrimler ve karşıdevrimler, yeni baştan kurulan bir ülkenin yaşadığı sarsıntılar, etnik ve dinsel yapısı hızla değişen bir coğrafyada sınıf mücadelesinin ve sosyalizmin tabanını oluşturan kitlelerin ülkeden ayrılışı TKP’nin oluşumunun içsel ilişkileridir. TKP’nin kuruluş sürecinin tamamlandığı 1925 Akaretler Kongresi, Şeyh Sait İsyanı’nın patlak vermesiyle “ulusal mesele”nin çetrefil hale geldiği günlerde toplanmış, Mart 1925’te başlayan Takrir-i Sükûn dönemi TKP üzerinde büyük bir baskı yaratmış, bu baskıcı ortam TKP raporlarında “terörcü diktatörlük” olarak nitelendirilmiştir. TKP, kavurucu bir tarihsel kesitte kurulur ve yurdunda ağır bir baskı altında tutulurken Komintern çatısı altında ona ilişkin tartışmalar yaşanmaktadır. Bu tartışmalar, Komintern’in Temmuz 1924 tarihli 5. Kongresi’nde benimsenen ve tüm komünist partilere önerilen Bolşevikleşme yöneliminin yansımalarıdır. TKP’nin 1919-1925 dönemi, Türkiye Komünist Partisi’nin Kuruluşu başlıklı birinci ciltte ele alınmıştı. Bu cilde konu olan 1925-1928 döneminde, TKP, bir iç tartışmalar ve fikir ayrılıkları sürecinden geçmektedir. TKP içindeki tartışmaların odağında onun Komintern çizgisiyle uyumlu bir kitle partisine dönüşmesi ve Kemalizm ile kuracağı ilişkinin niteliği yatar. Türkiye Komünist Partisi’nin Bolşevikleşmesi, 1925-1928’de önemli simalara, olaylara, toplantılara, eylemlere, yayınlara ve yargılamalara ilişkin tarihsel belgeler ve mektuplar bulacaksınız. Kitabın önemli yönlerinden biri de TKP’nin karmaşık tarihini anlamayı kolaylaştıracak bir yol haritası ve kronoloji içermesi.
  • Yayın
    1919 seçimleri ve İstanbul’da bir sosyalist ittifak girişimi
    (Tarih Vakfı, 2019-04) Ülker, Erol
    1919 yılının son aylarında İstanbul’daki çeşitli sol partileri ve işçi derneklerini bir araya getirmeye çalışan ittifak girişimi seçim sürecinde dağılır. TİÇSF, TSF ve SDF adayları seçimlerde başarılı olamaz ve Numan usta meclis’e giren tek işçi temsilcisi olarak kalır. O da İstanbul’un 16 Mart 1920’de resmi olarak işgalinden sonra İngiliz makamları tarafından Malta’ya sürgüne gönderilecektir.
  • Yayın
    Antoine Köpe’nin anılarında çok-kültürlü aile, çok-uluslu imparatorluk ve milliyetçilik
    (Tarih Vakfı, 2020-12) Ülker, Erol
    Bu yazıda Antoine Köpe’nin anılarında Avusturya-Macaristan ve Osmanlı İmparatorlukları’na ilişkin nasıl bir bakış açısının hâkim olduğunu tartışmayı amaçlıyorum. Bunu yaparken Köpe ailesinin çok-kültürlü geçmişiyle Antoine’nın bu iki imparatorluğun çok-uluslu yapısına duyduğu sempati arasında bir ilişki olduğunu vurgulamaya çalışacağım.
  • Yayın
    "Kemalist komünistler": işgal İstanbul’unda Ankara’ya bağlı bir sol eğilim
    (Tarih Vakfı, 2020-07) Ülker, Erol
    Çeşitli sol akımlar 1920 yılının son çeyreğine kadar Ankara hükümeti’nin tam olarak kontrol altına alamadığı merkezkaç bir eğilimi temsil ediyordu. Politik olarak Ankara’yla bağları nedeniyle Kemalist komünist ismi verilen bir çevre de yine bu süreçte İstanbul’da ortaya çıkmıştı.
  • Yayın
    Meşrutiyet'ten Cumhuriyet'e Mesleki Temsil ve Sol
    (Yordam Kitap, 2023-03) Ülker, Erol
    [No abstract available]
  • Yayın
    Komintern, TKP ve Kürt İsyanları
    (Yordam Kitap, 2022-03) Akbulut, Erden; Ülker, Erol
    [No abstract available]