Arama Sonuçları

Listeleniyor 1 - 3 / 3
  • Yayın
    Design fiction in design education: a case study on student projects
    (Sanat ve Dil Araştırmaları Enstitüsü, 2021-06-30) Uyan Dur, Banu İnanç
    Design fiction is a critical design approach which speculates on possible futures and forms technology-based visions on how future life might be and explains fictional worlds through the designed artefacts. Design fiction opens a free space to question current assumptions, operations, and systems. Design fiction is also used to create alternative worlds by moving away from various constraints, business expectations in particular, and to provide a convenient atmosphere for students to be able to think in a conceptual context, to develop new discourse, and to question their relation with reality. The present article argues that design fiction can be used as an instrument to question the position of design education in providing a labour force to the sector, and to move out of the structure of the design fiction that focuses on now and today. In this scope, the design fiction projects produced in the course of a Visual Communication Design Project will be examined, the methods used and the stages followed will be explained, and opinions will be presented on the possible angles of outcomes for students in design education.
  • Yayın
    Transdisipliner eğitim süreçlerinde bir katalizör olarak spekülatif tasarım
    (Kocaeli Üniversitesi, 2025-11) Uyan Dur, Banu İnanç
    21. yüzyılın ekolojik, toplumsal ve teknolojik dinamiklerle şekillenen karmaşık krizleri, geleneksel disipliner eğitim modellerinin epistemolojik sınırlarını zorlamakta ve yeni pedagojik paradigmaları zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda transdisiplinerlik, akademi ile toplum arasındaki sınırları eriten ve farklı bilgi türlerini eşit düzeyde bir araya getiren ortak üretim odaklı bir yaklaşım olarak öne çıkmaktadır. Bu doğrultuda, spekülatif tasarımın eleştirel araçlarının transdisipliner süreçleri zenginleştirici bir katman olarak bütünleştirilmesi, bu çalışmanın odaklandığı temel ilişkilerden birini oluşturmaktadır. Bu çalışma, söz konusu arayışlara katkı sunmak amacıyla, spekülatif tasarım yaklaşımının transdisipliner eğitim süreçleri için özgün bir epistemik katalizör işlevi görebileceği argümanı üzerine kuruludur. Çalışma, spekülatif tasarımın geleceği öngörmekten ziyade ‘olası gelecekler’ ve ‘alternatif şimdiler’ üzerinden mevcut durumu sorgulayan eleştirel yapısına odaklanmaktadır. Bu bağlamda, spekülatif tasarımın sunduğu kurgusal senaryo, anlatı ve prototiplerin, transdisiplinerliğin soyut ilkelerini tartışılabilir somut zeminlere taşıma ve karmaşık sorunları çok boyutlu ele alma noktasında stratejik bir potansiyel taşıdığı tartışılmaktadır. Yürütülen kavramsal analiz, bu iki yaklaşımın sentezinin, eğitim sürecini tek yönlü bilgi aktarımına dayalı pedagojik modellerden çıkarıp, belirsizliklerle baş edebilen dinamik bir anlam üretme pratiğine dönüştürebileceğini öne sürmektedir. Bu çerçevede spekülatif tasarım araçlarının, transdisiplinerliği harekete geçirerek tasarım eğitimini piyasa odaklı problem çözme pratiğinin ötesine taşıyabileceği ve onu toplumsal hayal gücünü genişleten, etik ve dönüştürücü bir eylem alanı olarak yeniden konumlandırmaya elverişli bir zemin sunabileceği savunulmaktadır.
  • Yayın
    Spekülatif tasarım projesi kapsamında üretilen öğrenci çalışmalarında Covid 19 döneminin etkisi
    (Başkent Üniversitesi Güzel Sanatlar Tasarım ve Mimarlık Fakültesi, 2021-04) Uyan Dur, Banu İnanç
    Tasarım genel olarak bir problemi tanımlama ve çözme süreci olarak görülmektedir. Görsel İletişim Tasarımı açısından bakıldığında tasarım sürecinde hedef kitle, üretim, maliyet, ergonomi, işlev ve dağıtım gibi kısıtların dikkate alınması beklenmektedir. Bu kısıtlarla birlikte tasarımcının hedefi, doğru iletişim yöntemlerini kullanarak özgün, yenilikçi ve etkileyici bir sonuca ulaşmaktır. Tüm bu değişkenler içinde problemi doğru tanımlamak çözümün niteliğini de belirler. Diğer yandan, bu problemlerin önemli bir kısmı endüstrinin ihtiyaçlarına göre belirlenir ve çözümler başka alanlara da hizmet edecek biçimde üretilir. Görsel İletişim Tasarımı eğitimi de gerçek hayatın bir benzetimi gibi öğrencilerin sektörde tutunabilecek donanımı kazanmaları üzerine yapılandırılmıştır. Tasarım eğitiminin sektöre iş gücü sağlayan ve öğrencilere istihdam edilebilirlik nitelikleri kazandırmaya çalışan konumu artık sorgulanmaya başlanmıştır. Sektörün beklentilerini karşılayacak donanımda tasarımcı yetiştirmeyi amaç edinmek yanlış olmasa da tek boyutlu bir yaklaşımdır. Diğer yandan her alanda olduğu gibi mevcut tasarım eğitimi yöntemleri sorgulanmakta ve yeni yöntemler geliştirme üzerine pek çok araştırma yapılmaktadır. Tasarım eğitimi, artık sadece günümüz dünyasının ihtiyaçlarına cevap verecek donanımda tasarımcı yetiştirmekten ziyade geleceğin dünyasına şekil verecek tasarımcı yetiştirmeyi amaç edinmeye doğru evrilmelidir. Bu bağlamda, Görsel İletişim Tasarımı eğitiminin şimdiye odaklanan yapısının dışında kalacak şekilde, endüstri veya pazar kısıtlamalarını aşarak yeni söylemler geliştirebilmek, kendi problemlerini belirlemek, daha geniş bir kavramsal bağlamda düşünmek ve gerçeklikle olan ilişkimizi yeniden tasarlamak için "spekülatif tasarım" uygun bir çalışma ortamı sağlayabilir. Eleştirel tasarım metodolojisinin bir parçası olan spekülatif tasarım, olası gelecekler ve alternatif şimdiki zaman üzerine spekülasyon yapmaya ve yeni kavramlar üretmeye odaklanan bir alandır. Problem çözmekten çok sorular soran, alternatif kavramlar, ürünler, sistemler veya dünyalar yaratmak için kurguyu kullanan ve eleştirel düşünmeye dayanan bir tasarım yaklaşımıdır. Olası geleceklere dair spekülasyon yapmak veya şimdiki zamanın alternatiflerini kurgulamak, çeşitli kısıtlarla sınırlandırılmış düşünceleri serbest bırakır ve sınırlar olmaksızın yeni fikirleri keşfetme olanağı sağlar. Bu fikirden hareketle, Görsel İletişim Tasarımı Yüksek Lisans Proje dersi kapsamında öğrencilerle spekülatif tasarım çalışmaları yapılmış, bugünü daha iyi anlamak, sorgulamak ve tartışma alanı açmak adına çeşitli yöntemler kullanılarak alternatif şimdiki zamanlar ve olası gelecekler hayal edilmiş ve somut tasarımlar ortaya konulmuştur. Bu bildiride, öncelikle eleştirel bir tasarım yaklaşımı olarak spekülatif tasarımın kapsamıyla ilgili literatürdeki görüşlere yer verilecek ve tasarım eğitiminde kullanımı açısından değerlendirilecektir. Ardından, derste izlenen yöntemler açıklanacak ve öğrenci projelerinden örnekler gösterilecektir. Örneklerin bir kısmı COVID-19 salgını öncesine ait olup bir kısmı da salgını sürecine yapılan spekülatif tasarım projeleri arasından seçilmiştir. Projeler, konu, amaç, eleştirel bakış, yaratılan dünya gibi çeşitli boyutlarıyla karşılaştırılacak ve aralarındaki farkların nedenleri tartışılacaktır.